علیرضا وکیلی قاهانی
Contact me
My Profile
Blog Author(s) علیرضا وکیلی قاهانی
Previous Months Home Archive امرداد ۸٩ خرداد ۸٩ More ...
      حاصل عمر (تقدیم به پدر بزرگ عزیزم)
حاصل عمر (مجموعه اشعار آقای وکیلی) جلد 2 by: علیرضا وکیلی قاهانی

 حاصل عمر (مجموعه اشعار آقای وکیلی) جلد 2


وکیلی قاهانی  ــ  در رثای جمشید شجاعی                                                              63

 

تــومعدن ره صدق وصفا بدی جمشید

تــو مهـر بودی ولطف و حقیقت انسان

تــو پاکباز بدی در طریق صدق و صفا

همــه وجــود تو عشق و کمال انسانی

تــوغمخور همــه بــودی ایا عزیز همه

بــه هر جراحت و زخم دلی بدی مرهم

بــه بی‎نـوا تـــو کرم کرده و نوا دادی

تمــام عمر عزیزت حسین حسین گفتی

چوارجعی[1] بشنیدی به سوی حق رفتی

بـه وقت تعزیه نقشت همیشه قنبر[2] بود

کنون بــه بـــزم عزایت نشسته‎اند همه

دعــا و  مغفـرت از ما به روح‎پاکت باد

«وکیلی»از تـــو رفیقی شفیق‎تر کم دید

 

تــو اسوه‎ای ز وداد و وفا بدی جمشید

میـــان خلق زمــان کیمیا بدی جمشید

تـوخالی از همه ریب وریا بدی جمشید

نمــونه‎ای تـو ز لطف خدا بدی جمشید

بــه درد جملــه همی آشنا بدی جمشید

طبیب بــودی و فـکـر شفا بدی جمشید

سحاب رحمت و بحر سخا بدی جمشید

مـــدیح و ذاکــر آل عبــا بدی جمشید

بـه عشق وشوق لقای خدا بدی جمشید

غلام وقنـبـر شیــرخـدا[3] بــدی جمشید

به‎هر عزای تو صاحب عزا بدی جمشید

توخودهمیشه‎به ذکر ودعا بدی جمشید

چـــو بی تکلف و بی ادعا بدی جمشید

             

                                            پاییز 1370

 

 

 

 

 

   وکیلی قاهانی  ــ  ای کاش                                                                                      64

 

کــاش ایــن عمـــر را بقایی بود

جـــور و ظلمــی نبــود در گیتی

کـــاش از بهـــر مــردم مسکین

در دل صـــاحبــان ثروت و مال

کـــاش هـرکس که بود لایق کار

آنکــه لایـــق نبـود خود می‎رفت

کــــاش در ســـازمــان ملت ها

محـــو مــی شد مـرام حق وتو[4]

کاش فقر از میان برون می رفت

واژگون بــــــود کـــاخ استبداد

کــــاش نـابـود می شد اسرائیل

تـــا فلسطیــن شـدی ز قید آزاد

کــاش گیتـــی شود بهشت برین

نـــه سیاه از سفیــد کینه بـه دل

همـــه یکدل سفید و زرد و سیاه

کـــاش روی رئـیـس یـنگی هـا[5]

در دل سنگ خـــاره اش قــدری

کــــاش در ایـــن جـهان پهناور

بهر بیچـــــارگان هـــرزگویـن[6]

کـــــاش آیـــــد «وکیلیا» مهدی

 

قـــدری ایــن چرخ را وفایی بود

همـه جـا صـلحـی و صفایی بود

خــانه‎ای یــا کـــه سرپناهی بود

رحــمــی و شـفقت و وفایی بود

بــر سر پست و قدر و جایی بود

فـــرد وجــــدان آشنــــایی بود

نـــی جـــفـــا و نه ماجرایی بود

همـــه را حــــق هـــمنوایی بود

همــــه جـــا مکنت و غنایی بود

خـــلـــق هـا را از او رهایی بود

نـــه دگر شیـــــوه‎ی تباهی بود

نـــه دگر فـــکر دادخــواهی بود

رهبــــری یـــا کـه رهنمایی بود

نــــه سفیــــدش از او ابایی بود

زیـــر یک پـــــرچم و لوایی بود

کمتـــر از روی سنگ پــایی بود

خـــــوف از درگه خـــدایی بود

راه و رســــم ستـــم زدایی بود

یــــاور و پشت و یــا پناهی بود

آن زمــــان نی غم و جفایی بود

  وکیلی قاهانی  ــ   در سوگ روح خدا                                                                       65

 

 

ای روح خدا مرگت آتش زده بر جانها

از بهر تو خون گریند این امت محزونت

افســرده و نــالانیــم اندر غم هجرانت

تو جان جهان بودی مولای زمان بودی

بودی تو رهایی بخش بر خلق ستمدیده

چون کوه بدی عزمت از جای نجنبیدی

پیش‎ازتوهمی‎اسلام همواره پریشان‎بود

بستیم بــه تــو پیمـان داریم وفا بر آن

هــر گز نــروی از یاد ای رهبر فرزانه

چون‎رعد بغریدی چون برق درخشیدی

رفتی‎وبه‎جامانده است‎راه‎وخط‎وفرمانت

بد بی‎سر و بی‎سامان این مملکت ایران

ما عاشق تو بودیم تو عاشق حق بودی

آقــا و زعیـم مــا بـودی تو ولی اکنون

در دفتــر آزادی نام تو درخشان است

تا زنده«وکیلی»هست مهرتواش اندردل

 

چاک است ز داغ تـو از خلق گریبان ها

در سوگ تو بنشسته یکباره مسلمان‎ها

همدم زفراق تست برما غم و حرمان‎ها

رفتــی‎وپریشان‎شد هم‎خاطروهم‎جان‎ها

بـادا بـه فدایت جان ای ناجی انسان ها

هرچند فزون‎می‎گشت‎ برسوی‎ توطوفان‎ها

درعهد‎تومحکم شد هم دین‎وهم ایمان‎ها

سازیــم نثـار جان ما بر سر فرمان ها

خوانند حدیث تــو پیوسته به دوران ها

لرزید زخشم تو بس کارترو ریگان‎ها[7]

کوشیم‎وعمل‎سازیم‎ ماآن‎خط‎ وفرمان‎ها

با جهد‎توشد صاحب‎برهرسروسامان‎ها

مرقوم‎شود این‎عشق همواره‎به‎دیوان‎ها

هستیم بـــدون تــو بــا ناله و افغان‎ها

ای نام توزینت‎بخش بردفتر و عنوان‎ها

اندرغم واندوه است در جمع پریشان‎ها

 

                                                     خرداد1368

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   بزم عزا                                                                                        66

 

 

 

سالی‎ازمرگت به‎سرشور ونوا داریم ما

رفتی و ز هجرتـو خون در دل امت بود

مــهربــان بودی اماما بر تمام مسلمین

بود رویت چون گل وگلزارخوی نیک‎تو

پندهایت جمله اندر گوشها آویزه است

جمله‎مشگل‎هابه‎ تدبیرت‎ شدی‎آسان‎و سهل

شـادمـان بـودنـد ملت زان بیانات متین

بودی استادی فقیه و شاعری والا مقام

ای امــام مـا خمینـی جـان شـاه کربلا

شد سیه روزان ما در فرقتت مانند شب

چونکه‎رجعت‎کردی‎ورفتی‎به‎سوی‎دوست‎‎تو

آتش طورتوای موسای ما جاوید هست

برگ‎سبزی‎ تحفه‎‎درویش‎مسکین‎بیش‎‎نیست

تابع امر ولی حق «وکیلی » بود و هست

 

یادی از تو هردم ای روح خدا داریم ما

از غــم مرگ تو دردی بی دوا داریم ما

یادی از آن معــدن مهر و وفا داریم ما

بی‎تو دیگردرگلستان کی صفا داریم ما

یادی از آن جمله‎ها و نکته ها داریم ما

بحث‎ها زان فکرت مشگل گشا داریم ما

شــادی روح تو دستی بر دعا داریم ما

شعــر نغــزت را به مثل کیمیا داریم ما

در فــراق تــو غمــی بی انتها داریم ما

سال ها در سوگ تو بزم عزا داریم ما

چاره‎نبود سربه تسلیم و رضا داریم‎ما

دردل‎خود زآتشت بس شعله ها‎داریم‎ما

گر قبول افتد سپس قدر و بها داریم ما

چــون به دل نقش نگین انّما[8] داریم ما

 

                                        خرداد 1369

 

  وکیلی قاهاهی  ــ  بزرگ دریا                                                                                    67   

 

معلــم ای ز تو روشن سرای هستی ما

تـــو رهنمــا و دلیـلی همــی برای همه

معلمــی و بــه تعلیــم و تـربیت ساعی

تو دیو جهل برون کردی از سرای بشر

تو نوربخش چوخورشید آسمان‎هستی

 نجــات بخش تــو انــدر یم بلا هستی

ز هـــر چه خوب بود خوبتر تو از آنی

چــه کــورهــا که ز لطف عمیم تو بینا

کــویــر هــا ز تو کردیده گلستان ارم

تمــــام خیل بشر ریزه خوار دانش تو

تــــو در طریق ره رهبران دین هستی

تـو مــایه‎ی شرف و قدر و اعتبار بشر

تــو از تبــار شریفـــان سر بـــدارانی

تـو رهنمای بــه پرهیز و علم و تقوایی

ندانـــد آنکه «وکیلی» بیــابـــدت تایی[9]

 

 

زدوده‎گشت[10]زتو[11]عجب و خودپرستی‎ما

 تو جــان خویش فدا می‎کنی برای همه

تــوداده ای به بشر نور چشم و بینایی
فـــرشته ای به حقیقت تو از برای بشر

تو نوربخش به افراد خسته جان هستی

درون کشتــی دانش تــو نـاخدا هستی

تـــو مظهـــری ز صفـات کمال یزدانی

چـــه قطره ها که ز یمن وجود تو دریا

توهمچومعدن جود وسخا و لطف‎وکرم

زبــان الکن[12] مـن عــاجز از ستایش تو

بــه اولیـــای خــداوند جاگزین هستی

تـویی تویی به خدا یار و غمگسار بشر

سحاب رحمتی و فیض‎بخش چو بارانی

تو عارفی و تــو سالک عزیز  و والایی

 کرانه ات نبــود چــون بـزرگ دریایی

 

                  17 فروردین 1371

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهاهی  ــ  ادعای آدمیت                                                                                 68  

 

آدمیت را لباسی بهتر از علم و ادب نیست

ایــن دو مــی زیبد به بالای رسای آدمیت

علــم و دانش می‎شکافد اندرون ذره ها را

علــــم می‎باشد یقین مشگل گشای آدمیت

غیر ممکن می‎شود ممکن برای اهل دانش

مـــی‎رسد بر طارم[13] افلاک پــــای آدمیت

آدم دانـــا به آنجا می‎رسد قرب و مقامش

کس نــدانــد قــدر او غیر از خدای آدمیت

خالق عالــم هر آنچه خلق فرموده به گیتی

تــا وجــودش بهره ای باشد برای آدمیت

آخرای‎آدم بیا خود را شناس و بندگی کن

تــاج کرمنا[14] عطـــا شد از بــــرای آدمیت

در عمـــل بــــاید نشان آدمیت دید در تو

نــی سخن که مرغ هم دارد صدای آدمیت

نــــو نهالان وطن کوشا به راه علم باشید

علــم مـــی‎بـــاشد فقـط رمز بقای آدمیت

ما نه دانشمند ونه دانش‎شناس ونکته‎دانیم

کــار مــا بــاشد « وکیلی » ادعای آدمیت

  اسفند 1372

 

  وکیلی قاهانی  ــ  روش لقمان                                                                                   69

 

ادب آمــوز ادب عـــزت هــر انسان است

بـی‎ادب از همه جا رانده وسرگردان است

هــرکه را بـود ادب حـرمت جاویدان یافت

آنکه‎را نیست ادب رانده چنان شیطان‎است

با ادب رونـق هـر محفل و هر انجمن است

بی ادب در پی برهم زدن و عصیان است

بــا تــو گویم سخنی گر که پذیری سخنم

بــا ادب بـــاش تــرا زندگیت آسـان است

تـــربیت بهــر بشــر راه سعــادت بـاشد

فوز عظمای سعادت به سوی یزدان است

دانش آمــوز تــو امـــروز که فردای دگر

توسن [15]علــم ترا در همـه جا جولان است

راحت هــر دو جهـــان[16] قسمت دانا باشد

زحمت هـــر دو جهان روزی نادانان است

علــم هــم گر که عمل داشت بهایی دارد[17]

عــالم بی عمل همچون شجر عریان است[18]

ادب آمـــوز« وکیلی » تــو هم از بی ادبان

این پسندیده طــریق و روش لقمان است [19]

  وکیلی قاهانی  ــ  مرغک طوفان                                                                                  70

 

گوش نمـــا جان من این داستان

بیست‎ویک‎از بهمن پنجاه و هفت[20]

مــــرغک طوفان زده آن بختیار[21]

چـــون نتوانست کــه نماید قرار

امــت او هــم هــــمگی در به در

جمعی از آنها همه گشته خموش

جمـع دگر تـا که شدنــد دستگیر

پاک شد از روی زمیــن ننگشان

کـــاخ ستــم یکسره برچیده شد

رهبـــر بیـــدار دل پــــاک زاد[22]

هـــر کـه ستم کرده رود بر کنار

حــال بـــود نـــوبت ایـن مردها

لیک بــــریـدنـد ره کـــــارهـــا

ساخته شد درهمه جا شورو شر

جـــور بــه پا کرد ستمکار غرب

هـــر طـــرفی فتنـــه برانگیختند

چون ز پس این همه امیال ها

 

شــرح دهــم قصــه‎ی طاغوتیان

چـــونکه بسر آمـــد و ایام رفت

او کـــه همــی داد زمردی شعار

کرد به سر چادر و کردی فرار[23]

مـــانده بـه گل جمله به مانند خر

رفتـــه به سوراخ به مانند موش

گشته روان جـــانـب مــیدان تیر

بسته شــد آن دفتر و فرهنگشان

پـــرتــو عدل ظاهر و تابیده شد

قسط بـــه پا کرده و دستور داد

عـــاقــل و فرزانه شود مرد کار

شد سپری دوره‎ی نـــامـــردهـا

مــکـر نــمـودنــد همــه مکارها

از طـــرف دشمــن ضـــد بشر[24]

مکـــر و ریـا کرد جفا کار شرق

زاتش بــیــداد بســـی سـوختند

بــاز نـــرسیــدنــد بـه آمال ها[25]

  وکیلی قاهانی  ــ  مرغک طوفان                                                                                  71

 

ایـن طرف و آن طرف هی تاختند

آن عوضـــی ملحد و بد نام بود

وعـــده بــدادنـــد ورا تـنگ تنگ

جنگ بــه پـا کرده و مستانه کرد

لیک هــمـین جنک بر او ننگ شد

تــاب نیـــاورد و در این کار زار

حــال پشیمان شده و صلح خواه

گربـــه‎ی مسکین اگرش بــود پر

صلـــح بـــود خوب ولی با عمل

مـــی‎گذرد شـــانـزده از انقلاب

در ره آبـــــادی ایــــران زمیـن

مــلـت مــا سعــی فــراوان کنـد

حــــال دگر نوبت نوسازی است

یــــاد شهیدان وطن یـــاد بـــاد

بــــاد درود بـــــر دل آگاهشان

مشعـــل تـــوحیــد فروزنده باد

کشــور اسلامـــی ایــران زمین

گفـــت «وکیلی» کــه به راه امام

 

تـا که یکـــی احمقــکـــی یـافتند

نـــام کثیفش هــــالو صدام بود

تــــا کــه نمودند مسلح به جنگ

کشور مـــا را همــه ویرانه کرد

کار بر او سخت در این جنگ شد

کــرد سوی لانه‎ی خود او فرار[26]

چونکـــه رسیده است لب پرتگاه

طـــــایر[27] بیچاره گرفت از شجر

نــی بـــه کلک یـا که ریا یا دغل

فــاتـــح و پیروز هـمی با شتاب

بــا کـــرم و لطــف خـدای مبین

دشــمــن بــدخـواه پریشان کند

روز عمـــل گاه سرافرازی است

روح شهیــدان هــمـگی شـاد باد

فــرض[28] بـــود پیــروی راهشان

مـلـت مـا زنــده و پـــاینــده باد

تــا بــه ابــد بــاد چو باغ برین[29]

مـلـت مــا راه سپـــــارد مــدام

 

                                               خرداد 1372

  وکیلی قاهانی  ــ   ولادت حضرت فاطمه (س) و روز مادر                                        72

 

 

روز خــوش مــولــد زهــرا بود

شــاد شــده قـلـب نبی مصطفی

نــور دو چشمش بـه جهان آمده

فاطمــه و زهره‎ی زهرا[30] است او

سیده بر جمله زنان سرور است

مــؤمنــه و شــافع روز جزاست

ام ده ویـــک ز امــامــان پـــاک

همســر محبـــوبـه‎ی حیدر[31] بود

اوست کــه بعـد از پدرش رنج‎ها

اوست که پهلوش در آزرده کرد

عصمت کبرای حقیقت هم اوست

اســوه[32] بـــود بهــر زنان جهان

حــــال که روز تو ایا مادر است

هست بهشت زیــر قــدم‎های تو[33]

 

روی زمیــن خــرم و زیبــا بود

چهــره‎ی پاکش شده بس با صفا

سر نهـــانـــی بــــه عیـان آمده

بـــر پــدرش ام ابیهـــا[34] است او

مظهـــر آیــات کل و کوثر[35] است

طــاهـــره و پنجـــم آل  عباست

هست همان سرور روحی فداک[36]

والــده‎ی زیــنــب اطــهــر بــود

دیـــده ز دست ستـــــم اشـقـیا

غنچـــه‎ی او پرپر و پژمرده کرد

پیشـــرو راه صـداقت هم اوست

نیست کسـی بهتر از او بی گمان

نـام تـو بر چرخ برین زیور است

هست فــزون مـــرتبه و جای تو

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   ولادت حضرت فاطمه (س) و روز مادر                                       73

 

 

قــدر شنــاس خود و بیدار باش

سعـــی نمـــا و ره زهــرا بپوی

گر طلبــی تــا کـه شوی رستگار

جــای پـــی فــاطمه پـا مـی‎گذار

تهنیت ای مــادر نیـکـو سـرشت

دارم امیـــد آنـکــه همـه سال‎ها

حــیــف « وکیلی » نبـود مادرش

 

لـطـف خـدا بـنـگر و هشیار باش

تــا کـه شود بر تو فزون آبروی

شـــاد ز تـــو فـاطمـه و کردگار

تـــا نشــوی روز جزا شرمسار

هست رخ خـــوب تـو باغ بهشت

تــــو بـــرسی بـــر همه آمال‎ها

بـــوسه زند روی  ز گل بهترش

 

  روز مادر 1375   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ  پسرم اخم مکن                                                                               74

 

پســرم اخـــم مـکـن اخــم مـکن

چیــن بـر ابــرو مفکن دل مشکن

تــرشـرویی ز تو زهر آکین است

مـــن چــو تــو نیـز جوانی بودم

حـــال بینـــی کـه چنین پیرستم[37]

آخــر کـــار تـــو هـم  پیر شوی

هـوش دار آنچـه که کاری دروی

کـار مـا همچو صدا در کوه است

گفتــم ایـن تا که تو هشیار شوی

خــوب را مـفـت مسلّم مفـروش[38]

بــا بــزرگان خــرد شــو دمساز

آخــر کـار مــرا حـرف این است

پســرم آنــچــه بــبــایــد گفتـم

شــــرط آن است مـــرا یـاد کنی

ای جـــوان پـنـد  «وکیلی » بپذیر

 

ز اخـم خـود قلـب مرا زخـم مکن

غــم بـر ایـن خاطر محزون مفکن

خنـده ات بـر دل من تسکین است

صــاحــب زور و تــوانــی بودم

پیــر و رنـجـور و زمـینگیرستم[39]

هـمـچـو من ، بلکه زمینگیر شوی

بــه خــدا آنـچـه که گویی شنوی

آنـچـه گویی تو جوابش او است[40]

مکنـــی غـفـلـت و بـیـدار شـوی

سخــن بــی خردان را مده گوش

مشــو بــا ابــلــه و نادان همراز

حرف‎حق تلخ،ثمرش‎شیرین است[41]

بـــه خـــدایــت بــسپــردم رفتم

در دل خــاک دلـــم شـــاد کنـی

مشــو از حـــرف حـقـیقت دلگیر

 

                    محرم 1376 شمسی

 

  وکیلی قاهانی  ــ  بهتر زکتاب همدم و یار مجوی                                                    75

 

 

ای دوست دهــم تـــرا یکی پند چو قند

بهتـــر زکتــاب همــدم  و یــار مجوی

هـــر صبــح  که روز نــو نمـایی آغاز

هر نکته که خواهی به کتاب‎است‎موجود

انسان ز کتـــاب است کـــه دانـا گردد

هـــر کـو به مقام ورتبه ای گشت قرین

می‎خوان تــو کتاب و با تأمل می‎خوان

انــدر طلــب علـــم شب و روز بکوش

آنـــرا کــه نـــدانـــی تو بپرس از دانا

علـــم است که همیشه ره گشایت باشد

عالم همه جا صاحب قرب است و مقام

آن وقـــت و زمـــان که با کتابی همدم

پــــرســیــد «وکیلی» ز حکـیـمـی دانا

گفتــا کــه بــرادر آنچه دارم به جواب

 

بـپـذیـر مــرا تــو پـنـد و در کـار ببند

جـــز راه کتـــاب راه دیـگر تـو مپـوی

بـــا نــام  خـــدا کتـــاب حق[42] بنما باز

از گنــج تـــرا بیشتــــرت بـدهد سود

دانـــا و سـخــنــور و تـــوانـــا کردد

از راه کتـــاب است و لا غــیــر از این

چـــون درک نــکـات بــی تـأمل نتوان

ایـــن وقــت عزیز را تو ارزان مفروش

از پرشس و خواهش تو مکن هیچ حیا[43]

انـــدر هــمــه جـا پشت و پناهت باشد

جــاهــل همه جا حقیر و پست و بدنام

شـــاد است ترا دل و گریزان ز تو غم

گشتی بـــه چیـــز نــامـــور ایـن دنیا

ازدرس وکتاب است وکتاب‎است‎‎‎وکتاب

 

               تیرماه 1376

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ  دستم بگیر                                                                                     76

 

 

مــوجــم بــه روی ساحل دریا فتاده‎ام

بــادم به کوه و دشت و بیابان دویده‎ام

سـروم بـه پـای قــامت یاران خمیده‎ام

پـیـرم ز بس کـه رنــج ز ایــام دیده‎ام

بـــودم ملک بهشت برین بود جای من[44]

مــن عـــاشق لقـای توام ای حبیب من

کـــم بنده‎ات « وکیلیم » هــرچند مذنبم

 

اشکـــم بــه روی چهره‎ی زیبا فتاده‎ام

تــابـــم بـــه روی زلـف چلیپا فتاده‎ام

خـــارم کنـــار آن گل رعنــــا فتاده‎ام

خــــار و خسم به دامن صحرا فتاده‎ام

بـــابـــم خطـا نمود و به اینجا فتاده‎ام

بـنگر چــگونــه غـــرق تـمـنـا فتاده‎ام

دستـــم بگیر حــال کـــه از پا فتاده‎ام

 

      تیر ماه 1378

 

 

گواه

درون خـانه‎ی دل غیر درد و آه ندارم

مرا مران زدرت رحم کن به حال فکارم

چودیده دید ترا دل اسیرعشق توگردید

مکن نگاه به‎چشمم به‎آن‎دوچشم‎فسونت

بیان راستی عشق خویش را زدلم پرس

به‎راه‎عشق توبا درد و ناله‎ گفت«وکیلی»

 

به جز به کوی تو دراین دیار راه ندارم

غـــریب شهر تــوام هیچ جا پناه ندارم

گناه‎چشم ودل‎است‎من‎که‎خود گناه‎ندارم

کـه تــاب و طاقت دیدار آن نگاه ندارم

بـــرای گفته‎ی خود غیر این گواه ندارم

کــه همچو آینه هستم که تاب آه ندارم

 

          تیرماه 1380

  وکیلی قاهانی  ــ  محبت                                                                                             77

 

 

محبت کینـــه را شـــوید ز دل‎هـا

محبت بــــوستـــانـی با صفا دان

محبت گر کنی دشمن شود دوست

محبــت خـــار را پـــر گل نـمـاید

مـحـبـت شــاد ســازد  قلب‎ها  را

مــحـبـت خــانــه را شادان نماید

مـحـبـت قــدر انســان مــی‎فزاید

مـحـبـت وحش‎هـــا را رام سـازد

نـــداری  گر مــحبــت بــی نوایی

در ایــن دـنـیـای پــر انـدوه فانی

اگر خـــواهـــی بـه فردا باغ جنت

مــحـبـت سیـره‎ی  پیغمبران است

مـحـبـت را خــداونــدی ستــوده

بــه طـفـلان کـن مـحـبت تا توانی

یـتـیـمـی را اگر کـــردی مـحـبـت

مـحـبت کن « وکیلی » بی ریا باش

 

چنـان شبنـم که شوید روی گل‎ها

مـحـبـب  آیـتـی از کـبـریـــا  دان

که محصول‎محبت سخت نیکوست

مـحـبـت زاغ را  بــلــبــل نــمـاید

کنـد خـــنـدان لــبــان اخــم زا را

مــحــبــت مـلـک آبـادان نـمــاید

در رحـمـت بـه رویـت مـی‎گشاید

مـحـبـت پـایـشـان در دام سـازد

چـو شیطان رانده از سوی خدایی

بــود بــذر مـحـبـت جــاودانـــی

مـحـبـت کــن مـحـبـت کن محبت

کـه در قـرآن به آیاتش بیان است

کــه خـود مـهـر و مـحبت آفریده

کـه آنـهـا را بســی شـادان نمایی

گشایــد حق به رویت در ز رحمت

همیشــه شــاکــر لطف خـدا باش

 

       18 فروردین  1379   

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ  نرگس مستانه                                                                                78

 

درنهانخانه‎ی دل عشق رخت خانه نمود

شد پریشان دلم از حالت آن زلف سیاه

من ازآن روزکه دادم دل ودین درره‎تو

همچو مجنون به بیابان جنون روی نهم

دردخود پیش‎کــه گویم‎ که‎چها بامن‎زار

کوی‎وبرزن‎همه‎جاصحبت‎عشق من‎وتوست

بلبــلی بـــودم و انــدر چمن گل به نوا

گر«وکیلی» غزلش نغزنباشد مـکن عیب

 

خــانه انـدر دل این عاشق دیوانه نمود

تا کـه مشاطه[45] سر زلف ترا شانه نمود

عشق روی تــو مرا با همه بیگانه نمود

چونکه بیزارم ازاین خانه وکاشانه‎نمود

نگه آن مــه و آن لــعـبـت دردانه نمود

در همـه شهر مرا شهره و افسانه نمود

منزلـم عشق مهی بود و به ویرانه نمود

چون‎پریشانش‎همان‎نرگس مستانه نمود

                                                                               تیر ماه 1379  

 

امید دو گیتی

تــو ای مــالک ملک بــود و نبود

تـــو ای داور داوران  روز داد[46]

به هر جا هر آنکس که ناز آورد

تو هستی زکون و مکان[47] بی نیاز

مـــن آن عـبـد خاطی درمانده‎ام

الـــهـــی بــبــخشـــا  گنـاه مرا

«وکیلی نـدارد بـه غیر از تو کس

 

سزاوار حمـــد و ثنــا و سجـود

شهنشــاه عـادل  به روز معـــاد

بــه ســوی تــو روی نیاز آورد

به هردرد ورنجی‎توای چاره ساز

بــه پیش تــو یا رب سرافکنده‎ام

بــکــن پـــاک لـــوح سیـاه[48] مرا

امیـدش دو گیتی تو هستی و بس

                                                         دی ماه 1381             

                                             

  وکیلی قاهانی  ــ  تولد امام حسن مجتبی (ع)                                                           79

 

 

 

 

امشب‎انـدرشهر یثرب‎[49]نور باران می‎شود

دامــن زهــرای اطــهر نو گلی آرد پدید

نخــل بــاغ احمدی داده ثمر از لطف حق

ثــانـــی آل‎عبـــا و دومـیـن شمس ولا[50]

چــون وجــود نازنین او بود مرآت[51] حق

شد حسن‎نامش زبس‎نیکو رخ زیباش بود

جبــرئیل از بهر عرض تهنیت بر اهل بیت

تهنیت هـم بـر محمـد هم علـی هم فاطمه

چونکه‎جشن‎مولد نوردو چشم‎ مصطفی‎ است

 

خـانـه‎ی‎مولا علی‎امشب چراغان می‎شود

زین گل زیبا جهان یکسر گلستان‎می‎شود

 قلب‎احمد شاد گشته‎چهره‎خندان می‎شود

سر کــوثر[52] از قــدوم او نمایان می شود

دیوجهل وخودسری‎از او گریزان‎می‎شود

روی‎گیتی‎ روشن‎ ازآن‎ روی‎رخشان‎می‎شود

از سمابرسوی‎ارض‎امشب‎شتابان‎می‎شود

ذات حق از این ثنا بسیار شادان می‎شود

بلبل طبع« وکیلی» هم غزل‎خوان می شود

 

                                                        15رمضان 1380  

 

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ  مولد امام شهیدان                                                                          80

 

 

داد سحــر هــاتـف غـیـبـی نـویـد

نخــل رســالت بـــر دیــگر بــداد

روی زمـیـن خــرم و شادان شده

حیــدر و زهــرا شده‎انــد شادمان

گفت عـــلــی مــژده به احمد دهید

چـــونکــه خبـردار شدی مصطفی

روی مــحمــد چـــو گل یــاسمـن

گفت حسین راحت جــان مـن است

هست حسین‎از من ومن از حسین[53]

چونکـه حسین حافظ دین من است

در ره دیـن جـــان دهد و سر دهد

قـــاســـم  شهـــزاده  نمــاید  فدا

در ره دیـــن پــیــروی او کــنـیـد

بــاد مـبـارک بــه شمـــا شـیعیان

گفت « وکیلی » کــه بـــود جاودان

 

مـــولـــد  شاهنشه خـوبان رسید

فــاطــمــه یــک گهــر دیگر بــزاد

برزن و کـــو[54] جمله چراغان شده

از کـــرم لـطـف خــدای جــهــان

آیــتــی از جـــانـب داور رســیـد

ختـــم رســـل مـــطــلــع آل عبا[55]

بـــاز شــــده گفت بدینسان سخن

هــم تن وهم روح و روان من‎است

هست حسین جـــان من و نور‎عین

حـــافــظ بـر شـرع مبین من است

جعفــر و عــون و علــی اکبر دهد

مـــی‎دهـــد عبـــاس و دگر اقربا[56]

روی زمــیــن پــاک زعــدو کـنید

مــولــد فــرخنده  شه انس و جان

نـــام گرامــــی حسـیـن در جهان

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   بهار آمد                                                                                         81  

 

 

جهـان نـو شد بهار آمد ،  خدا را

همــــه عالم پر از برگ و نوا شد

از ایــن تـغییر رنگ و حـال گیتی

خـداونــدا نـمـا  حـالم به سامان

بــده تـــوفیقمان تـا خویشتن را

شـویم یار و بهین غمخوار مردم

ز کبـر وخود پسندی دور  باشیم

بــه نیکـان یار و  هم آواز گردیم

ز اهــل فسق بـاشیم روی گردان

بــده ایـمـانـمان یارب تو از مهر

بــه راه زنـــدگی از مـتـقـین دار

بـه روز واپسین یـعنی به محشر

ببخشــا تــو خطـای  دوستان را

رهــی ده ســوی خـلـد جاودانت

«وکیلی»را ز هرجرم وخطا بخش

 

زجــان بیرون نمـا رنگ و ریا را

خــوشـا آنکس که یار بی‎نوا شد

نمــا بی رنگی و با خود ستیزی[57]

بــدان سـان تا نباشد بهتر از آن

ز هر بد پاک سازیم جان و تن را

برآریــم تــا تــوانـیـم کار مردم

چــراغی گشته و پور نور باشیم

بــرای خــلــق اهـــل راز گردیم

شــویــم یــار و رفیق نیکمردان

که‎سائیم‎روزوشب‎بردرگهت‎چهر[58]

بــه  دیــن احـمدی اندر یقین دار

بــه جــان اولیــا جـــان پـیـمبر

بــه نــار قهر سوزان دشمنان را

بـفـرمـا هـمـنشین بــا سالکانت[59]

بـه شـاهنشـاه دشت کربلا بخش

 

             نوروز 1380 

 

 

 وکیلی قاهانی  ــ  یاد کن ایام خزان را                                                                       82

 

 

بیهوده مکن صرف تو این عمر گران را

 

هــنــگام جـــوانـــی بنما فکر به پیری

 

تـو رهبر خود باش ره خویش نکو رو

 

بــا لطف سخــن گوی و میازار دلی را

 

بـــا مـــردم مسکین بنما مهر و شفقت

 

می‎باش وزین[60] خویش نگهدار ز تعجیل

 

دل[61] دشمن جان است هوسهاش فراوان

 

از راه خــطــا در کذر و راه خـــدا رو

 

امید بـه حق دار تو هم همچو «وکیلی»

 

این لحظــه که بگذشت نیابی دگر آن را

 

در فصـــل بهــار یاد کن ایام خزان را

 

چــــون از تو نپرسند خطای دگران را

 

زینهـــار نـگهـدار ز بـیـهـوده زبان را

 

خــوشحـــال نــمــا قلب یتیم نگران را

 

کن پیشه‎ی‎خود درهمه‎جاصبروتوان‎را

 

بگذر ز امــل[62] حفظ نما روح و روان را

 

از کف مـــده راه حق و ایمان به آن را

 

بسیـــار مبنـد دل تـو جهـان گذران را

       12 فروردین 1381

 

  وکیلی قاهانی   ــ  عمر گرانمایه                                                                                 83

 

 

 

وقــت طــلا هست بـــدان قـدر آن

عــمــر گذشته چو نیاری به دست

هـــر دم ازایـن عـمـر گران بگذرد

صـرف اگر در ره بــاطــل کـنـی

عـــاقـبـت کــار پـشـیـمـان شوی

هــم سخــن مــردم بــا علـم باش

در ره دانـش تــو هــمــاره بـپوی

کـوش کــه در عـلــم تـوانـا شوی

گاه سخــن زیــرک و هشیار باش

فـکر نـکـرده چـو تـو گویـا شـوی

شو چــو «وکیلی» بر ابله خموش[63]

 

عــمــر گرانــمـایــه  مــده رایگان

حـال غنیمت شمر این را که هست

بــاش مــواظب کــه چسان بگذرد

هــمــرهــی مــردم جــاهــل کنی

مــانده و سرگشته و حیران شوی

عـاقـل وهـم صـابـر و با حلم باش

عـلـم چو گنج است بکن جستجوی

عــالــم و فــرزانــه و بینــا شوی

فــکــر کــن و عــاقبت کـار باش[64]

نیست عجب گر که تو رسوا شوی[65]

گر کــه بدت گفت نگیری به گوش

 

                                    17 خرداد 1381  

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ  در دل پاکدلان جای تو شد                                                             84

 

عــلـی ای فخــر بشــر میــر عـرب

ای کـــه در مـعـرکه صفدر[66] بودی

ای که خود مــرگ به چشمان دیدی

مـظـهـر قـسـط و عـدالـت بــــودی

بــــه مــحمـــد تـــو بــرادر بودی

قــاتــل اکــثــر اعـــدا تــو  بـــدی

مـیـر و  سـردار غـضـنـفر[67] تو بدی

تــو بــدی هــر سحر و نیمه‎ی شب

بـیـنـوا را تــــونـــــوا مــــی‎دادی

بـه یـتـیـمـان  پــدر از مهــر و وفـا

در دلــت جـــز غـــم مـظـلوم نبود

مـانــده بــودی چــو زیـاران تنهــا

لیــک آنـهـا کــه بـدنــد  بـنده‎ی زر

حــق تــو غـصـب نـمـودنـد آنـهــا

خـــانـــه‎ات آتــش کـیــن افـکـندند

 

ای کــه ذکــرت نــبــدی جز یا رب

یــــــار صــدیـق پـیـمـبـر بــودی

رفــتــی و جـــای نــبـی خوابیدی[68]

حــافــظ  خــط رســـالــت بــودی

مسلــمــیـن را هــمــه یـاور بودی

فــاتح جــنگ بــه هــر جــا تو بدی

فـــاتــح قــلعــه‎ی خـیـبـر تـو بدی

ســرکـشـیـدی بـــه فـقیــران عرب

هــمــه را آب و غـــذا مـــــی‎دادی

بـــوده‎‎ای تـــو ز سر صدق و صفا

غــیــر آســـایـــش مــحروم نبود

غـــم دل را تــــو بـــگفتـی با چاه[69]

پـــی طــرد تــو بــبـسـتـنـد کــمر

بــر تـــو کــردنـد بسی جور و جفا

هــمســرت را بـــه زمـیـن افکندنـد

 

  وکیلی قاهانی  ــ  در دل پاکدلان جای تو شد                                                             85

 

شــد فـــرامــوش همه گفت رسول

زاده‎‎ی هــنــد[70] کـــه تـــکفیرت کرد

عـــده‎ای پـیـرو شـیـطــان گشـتـند

پـــی قتـــل تــــو بـبـسـتـنـد کـمر

قســمــت جـــمــلــه شده رسوایی

در دل پـــاکــدلان جـــــای تو شد

نـــام نـیـک تــو هــمی جاوید است

پـــاک مـــردان جـــهـان بی تردید

همـــه در پــیــروی راه تـــوانــــد

یـــا عــلـــی روز جـــزا ای مــولا

 

 

هـــیـــچ یـــک را نـــنـمودند قبول

غـــم نـــادانــــی خــلق پیرت کرد

بـــری از سیـــره‎ی مــردان گشتند

همـــه رفـــتــنــد سـوی نار سقر[71]

لــیــک ســهــم تــو بــود مـولایی

مست از بـــاده‎ی صـهبـای[72] تو شد

نــوربخشی تو چون خورشید است

چـهـره سـرخ و سیه و زرد و سفید

پـیـرو خــاطـــر آگاه تــــــوانــــد

بـــــه «و کیلی » نـــظــری می‎فرما

 

 

 

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ  میلاد امام عصر ( عج )                                                                  86

 

هاتف به نـدا گفت که نور بصر آمد

قمری بــه ترانه خبر از آمدنش داد

 

آن رهبر فــرزانه‎ی خیل بشر آمــد

بلبل به غزل خواند که فخر بشر آمد

برخیز دگر رنج زمانه به سر آمد

عالم شده پـر نور ز انوار وجودش

آیه شده نازل ز پی حمد و درودش

 

دادند ملائک همگی سر به سجودش

خلاق جهــان بــا قلم صنع ستودش

خوبان همه گفتند که آن خوبتر آمد

ای روشنی روی تـــو گلزار بهاری

شدروی‎زمین‎روشن ازانوار وجودت

 

سر تا قدمت حسن یکی عیب نداری

تو ماه درخشنده هم اندر شب تاری

شادیم که آن خاتم اثنی عشر آمد

برخیزمسلمان ویکی جشن به‎پاساز

ایــن بــاقی ایام تو بر عمر بها ساز

 

هم غصه و درد والم ورنج رها ساز

خالی زفسون و زبد ومکر و ریاساز

صد شکر که آن دکتر درد بشر آمد

گو درد دل خویش توبا عجزوانابت

می‎خواه ازو تا ز سر لطف و عنایت

 

برحضرت سلطان جهان ختم امامت

سازد ز کرم روز جزا از توشفاعت

برخیز دگر رنج زمانه به سر آمد

داریم همگی چشم امیدی به عطایش

عبدیم و امیدوار بــــه دیدار لقایش

 

هــم از کرم ولطف‎عمیم و ز وفایش

آمـــاده که تا روی بساییم به پایش

شادیم که آن حافظ دین پدر آمد

میمون ومبارک به شما مولدمسعود

زین موهبت ولطف خدا خلق بیاسود

 

شاکرهمه هستیم هم از درگه معبود

نابود شود دشمن و هم منکر مردود

آن شام سیه رفت «وکیلی» سحر آمد

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ  درد هجران[73]                                                                                    87

 

 

 

 

درد هجران تو را صبر و شکیبایی خوش است

راز دل بـهـر تــو گفتن کنج تنهایی خوش است

بـلـبـل افسرده دل از هــجــر گل نــالان بــود

سوزش پروانه بـا آن شوروشیدایی‎‎خوش‎است

هــر کجا تابنده رویی هست شمع محفلی است

مجلس انس مــرا گر تـــو بیارایی خوش است

عقــــل گوید که بس کن زانکه رسوا می‎شوی

گر بنام عشق باشد ننگ و رسوایی خوش است

دوستــان مـنع من از این عشق سوزان می‎کنند

چون تویی‎مقصود من درچرخ‎مینایی‎خوش‎است

دوش انــدر خـــواب دیــدم روی زیـبــای ترا

وقت بیداری تو گل گر پیش ما آیی خوش است

درد هجران گر « وکیلی » سخت رنجت می‎دهد

چون امید وصل باشد صبر بنمایی خوش است

تیر ماه 1329

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ  بت آشوبگر                                                                                   88

 

 

 

 

 

دل به‎زلف تواسیراست تــو خــودباخبری

آه از سینـــه‎ی پـــردرد کشــم هر نفسی

خرمن هستی من در غم عشق تو بسوخت

ره نشین تو منم ای مه و خــواهم که زنم

نسبتت گر بــه مــه ای لعبت زیـبـــا دادم

چـــه شود ای بت زیبا تو اگر از سر مهر

از سر لطـف بیــا و مـنـمـا فـتـنـه و جور

قصه‎ی لیلی و مجنون که یکی افسانه است

کـــم نـمـا مـنـع مــن ای زاهد مغروق ریا

گر«وکیلی» به دل سنگ‎تو مطلوب تونیست

 

 

 

 

 

کـــه ز عشق رخ تو هست به قلبم شرری

گر چـــه آهــم نکنــد در دل سنگت اثری

بـــی تـفـاوت زکـنـارم تو صنم می‎گذری

بوسه بر خاک رهی راکه تو زان می‎گذری

عذر خواهم که تو صـد بـار ز مه خوبتری

بــه مــن عــاشق دل‎خسته نـمـایی نظری

بس گناه است بــه جـان تو قسم فتنه‎گری

قصه‎ی عشق مــن و تــو شده افسانه‎تری

گر دلــم رفـتــه گرو بــر بــت آشوبگری

تــو بــه نزدش زهمــه بهتر و محبوبتری

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ  رجوع به‎سوی او                                                                           89

 

 

 

 

تـا کــی ز خط و خال بتان گفتگو کنیم

تا چند از برای دل خویش روز و شب

بــر هــر مـــراد تا که رسیدیم باز هم

شهدی بــه کــام خلق خدا گر نمی‎کنیم

صــدق و صفــا همیشه بود رمز آبرو

گوییم عیــب خــلق و بود این شعار ما

از خودسری برای رسیدن به مقصدی

از کــارهــای زشت و گناهان بیشمار

از بس ره خطـــا کـــه بــرفتیم نادمیم

لکــن امیــد عفــو ز درگاه او سزاست

 

امیـــال خویش را طلب و جستجو کنیم

هـردم می خیال و هوس در سبو کنیم

صـدهــا مــرادهــــای دگر آرزو کنیم

آخـــر چرا شـــرنگ[74] جفا در گلو کنیم

مــــا هـم چه خوب گر طلب آبرو کنیم

هرگزنشدزعیب‎خویش‎که‎یک‎ذره‎روکنیم

بس مغـز نوجوان وطن شستشو کنیم[75]

شـــرمنده ایم تا نظری سوی او[76] کنیم

اکنون‎ خوش‎است‎ به‎آب‎دودیده‎ وضو‎کنیم[77]

بــاید «وکیلیا » که بسویش رجوع کنیم

 

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ  از زمین کربلا تا عرش چندان راه نیست                                     90

 

 

 

 

 

از مقـــام شاه مظلومان کسی آگاه نیست

ای دل ارخـــواهی خدا بینی برو درکربلا

هست سری داستـــان کربلا زاسرار حق

آمــد انـــدر کربلا بــا یاور و یار و معین

ای سرور سینه‎ی زهرای اطهر ای حسین

سوی قــربــانگه برفتی ای ذبیح[78] راه حق

بعد یــاران و محبان خود فدای حق شدی

شد اسیر فــرقه‎ی دون اهل بیت عصمتت

هست قـــدر و قیمتت ای زاده‎ی زهرا بلند

نــور ایمــان از خدا کن مسئلت از بهر ما

از «وکیلی»کن شفاعت‎ای شها دریوم‎حشر

 

 

 

 

چــون کسی آگه ز اسم اعظـــم الله نیست

از زمیــن کربلا تا عرش چندان راه نیست

جزشه‎ لب‎تشنگان‎ زین‎ سرکسی‎آگاه‎نیست

عصرعاشورا ز یارانش کسی همراه نیست

جزتوای‎فخربشرکس مرداین‎سان‎راه‎نیست

هیچ‎کس را تاب‎این جولان وجولانگاه‎نیست

خـــونبهای خون تو جز ذات سرّالله نیست

زینب‎غمدیده را جز سوز و درد وآه نیست

آه وصدافسوس ما راجز یدی کوتاه‎نیست

چون‎پریشانیم و ما را جزدلی گمراه نیست

چون‎درآن صحرابجزلطف‎تواوراجاه‎نیست

 

 

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ  آرزو[79]                                                                                             91

 

 

 

 

 

بس سال‎ها که منظر خوبانم آرزوست

ابــــر کـــرم اگر بـنـمـایـــد عنــایتی چــــون یوسفم به بند اگر وارهم ز بند

هرجا روم نظر به سوی کوی‎دلبر است

از پیشگاه حــضـرت دادار کـــارسـاز

روزی اگر گشـــوده شـــود راه کربلا

بـــاشد سعادتی که ببوسم ضریح شاه

بـــر تـــــربت همه شهدا بوسه‎ای زنم

بر سرزنان و سینه زنان ذکر یا حسین

بخت ار مـــدد کند که روم جانب نجف

بـــار سفـــر اگر بـــه دیــار بلا کشم

گوید « وکیلی » از سر ســوز و نیازها

 

یک جـــلوه‎ای ازآن مه تابانم آرزوست

هستم کـــویر تشنه و بارانم آرزوست

دیــدار پیـــر و سیـد کنعانم آرزوست

چون هدهدم حضور سلیمانم آرزوست

فتـــح و ظفـر ز ارتش ایرانم آرزوست

کـــاخ رفیــع شــاه شهیدانم آرزوست

بااشک وشوق دیده‎ی گریانم آرزوست

قلبی شکسته ، موی پریشانم آرزوست

افسرده حال و چاک گریبانم آرزوست

تعظیـــم شاه و رؤیت ایوانم آرزوست

یک کـــاروان ز جمع محبانم آرزوست

عفـــــــو گنه ، فزونی ایمانم آرزوست

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ  برای گریه نبودست ماجرای حسین                                             92

 

 

محــرم آمــد وباشد ، مه عزای حسین

ولی ، ولی تــو بدان ای‎عزیز تعزیه دار

حسین بـــــرای رهایی توده ها از ظلم

کـــه طاغیان ستمگر شـوند محو و فنا

بکوش تــا کــه شوی پیــرو حقیقی او

ز گریـــه‎ی من و تو مشکلی نگردد حل

عمل نمای بـه ارکان دین و مؤمن باش

هنوز بـانک صدای‎حسین به گوش‎رسد

بــه ظلم تن مده و ظلم هم مکن برکس

اگر که مرد رهی در طریق عدل بکوش

طــریق پیـــروی از حــرنامدار بجوی

همیشه بـــــاش طرفدار خیر مظلومان

جگر خـــراش بـــود یـــادکـربلا آری

به‎صدق‎آی تو دربزم‎این عزا ای‎دوست

به‎گریه‎کفت«وکیلی»که غم نهادم‎سوخت

حسین که جـان عزیزش برای امت داد

 

کنند گریه خـــلایق هـمـی برای حسین

بــــرای گریه نبودست ماجرای حسین

قیام‎کرد چنین بود فکر ورای و حسین

فنــــای ظلم و ستم بود مدعای حسین

نـــه آنکه گریه نمایی فقط برای حسین

نمای آنکه شود موجب رضای حسین[80]

که‎هست‎خواسته‎ی‎جد وهم‎خدای‎حسین

که تـن به ظلم بود ، ننگ ازبرای‎حسین

اگر که می‎طلبی در جزا جزای[81] حسین                                                  

گذار پـــای حقیقت به جای پای حسین

که کــرد جان گرامی خود فدای حسین

که‎سینه‎های ستمدیده‎هست جای‎ حسین

ز آه زینب مظلــوم و بچه‎هــای حسین

که هست جان برادر مهین سرای‎حسین

جگر خــراش بــود یاد کربلای حسین

سزاست امت اگر جان کند فدای حسین

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   با چراغ نفتی خود روشنایی داشتیم                                          93

 

ای‎خوش‎آن شب‎ها که ماهم خوش نوایی داشتیم

با چــراغ  نفتـــی خــــود روشنــایــی داشتیـم

هیچ خــامــوشی نبــود و هیچ رنجــی هم نبود

نــی بـــه امکانـــات بـــرق هـم آشنایی داشتیم

راحت و آســـوده خـــاطرقـــانع و دل شادمان

بــــا رئیس بـــرق هـــم ، نـی ماجرایی داشتیم

بودمان دل خوش که قاهان نـور باران می‎شود

کـــی امید ایــن چنین ظلمت ســـرایــی داشتیم

هست خـــامـــوشــی بــرای روستایی ضعیف

کاش مـــاهـــم یـــاور و پشت و پناهی داشتیم

جمـــلـــه امــکــانات مـــی‎باشد برای شهریان

خوش[82] « وکیلی » زین نمـد ماهم کلاهی داشتیم

 

 

تبریک عید به دوست

حسینی ای زوفـا ، مهـــر و ماه تابنده

ز لطف حضرت تو ای عزیز،خورسندم

«وکیلی» از تــو رفیقی شفیق‎تر کم دید

همــــای مرغ سعادت تو را به سر بادا

 

خجسته عیـــد سعید تـــو بـاد فرخنده

کـــه از کــرم بنمودی تو یادی از بنده

امیـــد آنکـــه بـــود دوستیت پــاینده

رفـــاه حـــال تــو خــواهم ز آفریننده

 

 

 

 وکیلی قاهانی  ــ   یه یاد یکمین سالگرد درگذشت مرحوم سیدعیاس حسینی       94

 

 

 

 

 

سالی گذشت و یاد تو در خاطرمن‎است

بــا بـــودن تــو بود گلستان سرای ما

گویند هــر کــه رفت فراموش می‎شود

بودی تو شمع بزم و کنون بی وجودتو

منعـــم زگریه مـــی‎کند عقل سلیم لیک

در راه‎زندگی که بجز درد و رنج نیست

هـــر کس به درد یا المی جان تهی کند

بــــودم گدای درگهت اما ز دور چرخ

هـــر شعله‎ای که سرکشد آخرفتد ز پا

در بحر غم اسیرم و در موج اشک گم

بــــا آب دیـــده مرقد تو شستشو کنم

 

آه و فغان روز و شبان حاصل‎من است

با رفتن تو گوشه‎ی غـم منزل من است

مهر تو ای عزیز در آب و گل من است

خاموش‎وسوت‎وکورکنون‎محفل‎من‎است

اشعارونکته‎های‎تو خود عامل من‎است[83]

اندرز وپند‎های تو خود راحل‎[84]من است

هجران و داغ‎مرگ‎تو خود قاتل‎من است

روحت‎به‎حمدوسوره‎کنون‎سائل‎من‎است

جــز آتش غمت که همی بردل من است

روی مـزار و تربت تو ساحل من است

این اشک چشم هدیه‎ی ناقابل من است

 

                                 آبان 1354

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   کودک یتیم                                                                                    95

 

 

آن شنیـــدم کـــه بــود همسایه

بـــود چنــدی که آن فقیر پریش

نــی بــه کف درهــمی و دیناری

روزی از روزهــــا هـمی گشتی

یـــافت نــاشد بـــرای او رزقـی

نـــاگه از دور دیــــد مـــرداری

پیش رفت او ز روی نــاچـــاری

ســـوی خــانه روان شد از آنجا

گوشت را داد او بــه همسر خود

چــون غـذابهر خورد حاضر شد

انـــدر ایـــن وقـت طفل همسایه

هـــرچه آن بچه بر غذا نگریست

طفـــل آمـــد بــرون از آن خانه

پـــدرش نـــزذ بــیــنــوا آمـــد

کاین چنین سخت وسنگدل باشی

گفت درویـــش ای تـــوانگر مرد

بگذر از مـــاجـــرا و هیچ مپرس

 

مستمندی بـــه صاحب زر و مال

بــــد خجل او همیشه نزد عیال[85]

صبح تا شب بدی به فکر و خیال

تـــا بــه کف آورد طعــام حلال

ازکسی هم نداشت روی سئوال[86]

یـک حمـــاری فتـــاده در گودال

قسمتی گوشت کرد در دستمال[87]

بــا دلـــی دردمنـــد و پر زملال

طبخ سازد خــورنـــد بــا اطفال

بـــرسیـدنــد جمــلــه بــر آمال

آمـــد و دیــــد وضـع آن احوال

کس نـــدادش بــه قدر یک مثقال

بـــه پـــدر گفت شرح آن احوال

گفت از تـــو بعیـد هست ومحال

خـــود تو دانی که ناقصند اطفال

شد بـــه کـــام تو دولت و اقبال

هست سری برون زشرح و مقال

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   کودک یتیم                                                                                    96

 

 

بس که آن خواجه پافشاری کرد

چــــون  تو با ثروتی و با مکنت

چــون مرا مال نیست و محتاجم

بشنید آن سخن چـــــو آن برنا[88]

داد قدری ز مـــال خویش به وی

ای توانگر کـــــه عاقلی به جهان

ای که درعیش ونوش غوطه‎وری

لحظه‎ای هوش دار چون این چرخ

برگ‎سبزی به‎گور خویش فرست

تــو « وکیلی » ببخش بر مسکین

هــــــر که بر مستمند یاری کرد

 

گفت جـــریان  همه تمام و کمال

داشت از بهـــــر طفل تو اشکال[89]

شد حلال آن بــــــه آدم بی مال

شد ز خــــــوف خدا زبانش لال

گفت بخشــــا مرا تو در هر حال

بهر تـــــو شرح دادم این اقوال[90]

دائماً فکــــر جمـــع مال و منال[91]

همـــــه را می‎برد به سوی زوال

کس ز بهـــــــرت نمی‎دهد دنبال

هــــرچه مقدور شد دلار و ریال

بــــــــاد محشور با محمد و آل

 

 

 

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   بهار نو                                                                                          97

 

 

بهــار آمـــد و نـــوروز بـاستانی شد

گریــخــت لشگر اسفنــد از سپاه بهار

بـــرفت فصل زمستان چودیو استبداد

رسیـــدنوبت شادی‎چوگشت فروردین

بــــه سال نــو ز خداوند مسئلت دارم

ببـــــاد کشور ایـــــران همیشه پاینده

ندانـــــم آنکه دگر سال انــدر این ایام

بـــه یادگار « وکیلی » نوشت این ابیات

 

گذشت شــــام غم وصبح زندگانی شد

برفت، نـــام بـــدش ورد هر زبانی شد

بهــــــار آمد و مشروطه‎ی جوانی شد

به‎باغ‎ مرغ خوش‎الحان به‎نغمه‎خوانی‎شد

کــــه شـــاد از کرمش ملت کیانی شد

نصیب مـــــردم آن فیض آسمانی شد

که زنده است و که اندر سرای‎باقی شد

نمونه ایست کـــه از طبع نو جوانی شد

 

 

 

 

نو عروس شوم

 

ای دوست لحظه ای بنما فــــکر عاقبت

چنــــدان باشتیاق بــه دنیــا نظر مکن

آخـــــر به زیر خــاک سیه منزلت بود

 

بانگ رحیل[92] می‎رسد این حلق را عموم

کس را مراد نادهد این نوعروس شوم[93]

مالک اگرشوی تو به‎ایران و هند و روم

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   سال نو                                                                                          98

 

 

سال‎نوآمد وشد جشن وطرب هر‎سویی

دل بـــود در گرو یــــار کمان ابرویی

سایه‎ی بید و لب آب روان خوش باشد

گر تــرا یــار بود یک صنم خوشخویی

غم ایام مخور چون گذران است جهان

کــار نیکـــی بـنـمـا بهر پریشان مویی

غم‎خوری یانخوری رزق‎توافزون نشود

رزق افزون‎شود آنگاه که شکرش‎گویی

نیش کمتر بــزن از نیش زبان مردم را

دل بــه دست آرنمــا از ضعفا دلجویی

حق مـــردم منما ضایع و حق را می‎ده

گر رضـــامندی خلاق جهـان می‎جویی

هرکسی راه‎ خطا رفت ضررکرد وزیان

جـــز نـدامت ندهد راه که اینسان پویی

بشنو پند «وکیلی » ز سر صدق و صفا

بنمـــا بـــر همـه‎ی خلق جهان نیکویی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   رسید صبح سپید                                                                         99 

 

 

 

 

بــداد هـــاتف غیبی بـــه اهل ارض نوید

رسید مـــژده کــه آمد ز سوی حق آیت

گلـــی ز گلشن ایـمـــان شکفت در گلزار

بسیط خـــــاک[94] ز مولود او شده روشن

مــنــور است ز بس روی زاده‎ی نرجس

ولـــی اعظـــم حــق پور عسکری مهدی

امـــام قـــائم و مولای انس و جان[95] آمد

قــــدوم قـــائد اعظـــم مبارک و میمون

هـــزار تهنیت و شـــادبـــاش هردم باد

درود مــــا به رسول و علی و فاطمه باد

ببــــاد عیـــد مبـارک بر آن عزیز که او

ثنا وحمد«وکیلی» چو نیست در خور‎شاه

 

بـــرفت شــام سیاه و رسید صبح سپید

بـــرای خیـــل بشـر کشتی نجات رسید

دگر بـــه گلشن هستی نسیم شوق وزید

ز بطن نـــرجس اطــهـر ستاره‎ای بدمید

که‎شمس‎شد‎خجل‎وروی‎خویش‎ پرده‎‎کشید

که حافظ‎است به‎دین او به‎عرصه‎ی‎توحید

مطیع درگه او هــم سیاه و زرد و سفید[96]

هـــزار شکــر رسیـــد آن ستاره‎ی امید

بـــه شیعیـــان و همه پیروان شاه شهید

دگر بـــه جــمــع امامان ز کردگار مجید

کـــه مـــهر قــائد اعظم[97] به قلب او تابید

زبـــان بــه کام کشید و لبان خود بگزید

 

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ  آرزوی آزادی                                                                               100 

 

 

 

 

درد مــا هیــچ بجـز علت نــادانی نیست

این رهی را که در آن مردم ما گام نهند

هست جمعیت مـــا گر چـــه مسلمان اما

همه گویند چه خوب است ره و مذهب ما

قاضـــی و دادستــــان هست فراوان اما

هست سرمـــایـه فزون کشور مارا لیکن

کارگر هست فراوان تو به هر سو نگری

عیب دیگر که توان گفت یکی هم آن است

همــه هستیم به صحرای سیه روزی گم

کـــاش یک روز شود کشور ایران آزاد

همــه ترسیم  « وکیلی » ز همه چیز ولی

 

این عقب ماندگی از فقر و پریشانی نیست

حاصــل و عـاقبتش غیر  پشیمانی نیست

هیچ پابند به کردار مسلمانی نیست  حیف‎وافسوس‎براین گفته که ایمانی‎نیست

بــه نهان کسی آن قاضی وجدانی نیست

ایــن یـکـی بهــر ترقی وطن کافی نیست

کاردان ومتخصص که توخوددانی‎نیست

در خــط صنعت ما یک تز[98] ایرانی نیست

ناجی از بهر نجات از یم[99] طوفانی نیست

هیچ بهتــر ز بــــرای بشر آزادی نیست

ذره‎ای خـــوف از آن خالق ربانی نیست

 

                                 مرداد 1344

 

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   سلام بر غم                                                                                 101 

 

 

سلام من به تو ای غم که یار جان هستی

به سوی کلبه‎ی بیچارگان روی همه‎وقت

انیس محفل و هم یاور غریبانی            مــــــــدام در دل طفل یتیم منزل توست

به‎عاشقان‎که زعشقی شکسته‎دل شده‎اند

به شاعران که دلی پاک و با صفا دارند هر آنکه گفت به عالم غمی ندارم من     بــه قلب زار «وکیلی» خوش‎آمدی ای غم   

 

همیشه در همه جا فکر بیکسان هستی  رفیق مشفق بیمار ناتوان هستی          محب قلب همه دلشکستگان هستی        مدام همره و یار فتادگان هستی           دوای درد دل زار عاشقان هستی          معین و یاور این گونه شاعران هستی   دروغ گفته که تو یار انس و جان[100] هستی

حقیقتاً به مــن ای غم چه مهربان هستی

 

 

دل گمراه

 

آن قامت زیبای تو سروست ولیکن      درقسمت عشق تو ایا راحت جان‎ها      حسن تو فزون از صد و در وصف نیاید       

تو مهر و وفائی و همه لطف و صفایی  پاکی و صداقت ز جبین[101] تو هویداست  می‎خواست «وکیلی» سفری سوی تو آید 

دل بــود امیدش کــه تواش مهر بورزی       

 

 

صد حیف به ما جز ید کوتاه ندادند      مارا به جز این سینه‎ی پر آه ندادند      بر ما بجز این روی چنان کاه[102] ندادند    ما را ز ازل جز سر خود خواه ندادند    بر ما بجز این یک دل گمراه ندادند             در قافله‎ی کوی تواش راه ندادند            افسوس بــه مـــن پــاسخ دلخواه ندادند     

 

  وکیلی قاهانی  ــ   دردی که به دل دارم                                                                    102

 

 

 

 

 

با دوریت ای یارم محزونم و افکارم     با یاد تو من شادم وز هجر تو ناشادم  سرگشه و نالانم کو محرم راز دل       غم‎ریشه‎ی‎جانم‎سوخت رفته‎ست‎شکیبایی

شد شام سیه روزم با فرقت و هجر تو  چون یوسف کنعانم اما چه کنم امروز  من منتظرم شاید آید ز کرم آن مه       هر چند وفا کردم تو جور و جفا کردی هم صحبتیت ای گل فخر است برای من در محفل ما رو کن این خانه چو مینو کن

بنشین و« وکیلی » را بنشان به کنار خود

 

می‎گریم و می‎نالم چون مرغ گرفتارم    با نقش رخت گویم دردی که به دل دارم

پیش که برم دردم گویم به که اسرارم  کو دکتر درد من کو یاور و غمخوارم   باز آی و نما ای  مه روشن تو شب تارم    

اندر همه‎ی این ملک کس نیست خریدارم

گردیده سفید ازبس چشمی که به‎ره‎ دارم

بنما تو جفا کمتر دیگر مده آزارم         هم‎صحبت‎گل خاراست من‏نیز همان‎خارم

تا در قدمت ریزم این جان که به تن دارم

گویم ز برای تـــو دردی که به دل دارم  

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   روی در نقاب گرفت                                                                     103

 

 

چو یار دید مرا روی در نقاب گرفت     مرا بدید نگاهی‎نمود و زود گذشت       ثواب بود اگر یک اشارتی می‎کرد         چو دوش بستر خود را گشوده تا خوابم 

به یاد زلف سیاه و رخ چو مهتابش       ز بیوفائی آن گلعزار سنگین دل        امید‎من شده بر باد و غم شده یارم شکست گر چه «وکیلی» دل تــو را فـردا     

 

نهفت چهره تو گفتی که آفتاب گرفت     روان شدم ز پی او و او شتاب گرفت    عجب بود که چنین راه ناصواب گرفت  به‎یاد نرگس او اشک راه خواب گرفت   دلم غمین شد و بسیار پیچ و تـاب گرفت

دو دیده‎ام همه شب تا سحر گلاب گرفت

جزیره‎ای که مرا یار بود آب گرفت  خـــدای از ستم آن صنــم حساب گرفت    

 

 

 

سودای تو

در سرم باشد همی سودای تـــو   

نیست زیبا پیش چشمم هیچ چیز

روح من پروانه و شمعش تویی جانم از روز ازل از من نبود   می نمی‎نوشم ز دست این و آن من‎ کیم من ذره‎ام من نیستم داده‎ای نعمت « وکیلی » را زیــاد  

 

در دلـــم باشد همــی غوغای تو

غیر یکتا طلعت زیبای تو    خوش بود گر جان‏دهم در پای‎تو 

داد بر من قدرت والای تو       می خوش‎است از ساغر مینای‎تو

کلهم فانی بجز یکتای تو      چشــــم دارد رحمت فـردای تـو      

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   یاد دوران جوانی                                                                        104

 

 

خوشا دوران و ایام جوانی خوشا بادوستان و با رفیقان خوشا شب‎های‎تابستان قاهان 

خوشا کان‎روزها با جمع‎یاران

فراوان دوستان بودندو رفتند

نمی‎ارزد جهان غم را رها کن

تواکنون زنده هستی‎زندگی‎‎کن

به‎جمله‎خلق درمهرو وفا‎ کوش

به راه زندگانی شادمان باش

همه رفتند و ما خواهیم رفتن

«وکیلی»دان غنیمت لحظه‎ها را

 

خوشا آن روزهای شادمانی میان باغ و بستان کامرانی  که‎هستند بلبلان درنغمه‎خوانی

نشسته در کنار گلستانی نمی‎بینم من از آنها نشانی مگو ای این چنین یا آن چنانی

دوباره چون نباشد زندگانی مبربر هیچ کس ظن و گمانی برای آنکه دنیا هست فانی    به سوی آن سرای جاودانی بــرای آنکه پــایــان را ندانی        

 

 

ناکسان

ما را امید نیست به الطاف ناکسان چشم امید ماست بـه درگاه کردگار او آگه است از همه‎ی بندگان خود ماخود نمی‎رسیم چو برآرزوی خود

ای کردگار بنده نواز ای خــدای من

 

هستند ناکسان فرومایه چون خسان

او هست بر تمام خلایق کمک رسان

لطفش‎عمیم‎هست چو برجمله‎بیکسان

یا رب تو آرزوی دل ما به‎ ما رسان

منما«وکیلی»ازکرم تومحتاج ناکسان

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   وکیل[103]                                                                                          105  

 

 

ای کــه مــی‎خواهی وکیل ملت‎ایران شوی

بهراحقــاق‎حــقوقش‎توزجان کوشان‎شوی

هیچ می‎دانی که درد ملت بیچاره چیست آنکه رأیت داده هالواحمدومشدی‎علی‎است

هیچ آیا می‎شناسی خیل افراد فقیر         از طلوع‎فجر تا شب بهر سد جوع[104] اسیر راستی برگو بدانیم این‎همه فریادچیست این‎قدر تبلیغ اندر شهر و ده با خرج کیست

این همه سور و چراغانی برای مدعاست یا که با دستور عالیجاه آقای علاست[105] حضرت والا بدان هستی جلیس[106] دزدها   فخر کن نوکر شدی تو بر رئیس دزدها خانکی بودی ولکن حال از خان‎ها شدی خودکشی‎کن چون به‎آخرسر چنین‎رسواشدی

دزد بسیار است در این کشورویران شده کشور ایران بــه دست دزدها ویران شده 

 

حامی این ملت محروم و سرگردان شوی 

راست برگوجان من تو خود زملت‎ بوده‎ای  

مستحق‎رحم وشفقت‎مفلس و آواره کیست

بر شناسائی او بر خویش زحمت داده‎ای درتمام‎سال ناخورده به یک شب شام‎سیر

از برای حال این افراد فکری کرده‎ای این‎همه اندر جراید درج اعلانات چیست شاید ای خانک تو کان گنج پیدا کرده‎ای  یا برای خاطر شخص فلان‎الدوله‎ها است برسئوال من جوابی گو تو پیدا کرده‎ای چون ضعیفی گشته‎ای توکاسه‎لیس دزدها تو به ناموس عزیز خود خیانت کرده‎ای گنده گشتی جزء خیل کله جنبان‎ها شدی بر فرار از مملکت گو راه پیدا کرده‎ای مرکز دزدان ایران هم کنون تهران شده ای«وکیلی» تازه تـو یک دزد پیدا کرده ای

               مهر ماه 1328

 

 

 وکیلی قاهانی  ــ  غدیر                                                                                             106   

 

دلاخوش باش چون صبح‎امید شام هجران‎‎شد پس ازهر رنج و حرمان نوبت وصل نگار آید بیامد ماه ذیحجه به یاد آمد مرا روزی          ز بعد عیدقربان خاتم پیغمبران احمد           به یک منزل میان ره که نامش بد غدیر خم علی باشد ازاین لحظه وصی و جانشین برتو پی دستور حق فرمود آن شاه ملک حشمت چو شد آراسته منبر حبیب حق به منبر رفت وزان پس بانک برزد ای مسلمانان با ایمان هرآنکس را منم مولا علی مولا بود زین پس[107] عدو بشنید چون گفتار پیغمبر غمین گردید چو خفاشان برفتند مدعیها جمله در سوراخ حسودان همچو پیچک پیچ اندر پیچ پیچیدند علی را کس نمی‎داند بفهمد قدر و جاهش را علی‎آن کوکب‎رخشنده می‎باشد‎که‎در وصفش شناسایی حق جز با علی ممکن نمی‎گردد  علی‎آن‎شرزه‎شیری‎کزحسامش‎[108]روز رزم‎آری ز خشمش شیرغران می‎شود روباه در میدان ولکن بــا تمـــام این شجاعت‎های بــی پایان .       

 

وصال یار ما را شد میسر هجر پایان شد نگارما هویدا بین که چون سروی خرامان‎شد که‎دین‎برمسلمین‎تکمیل‎درآن روز رخشان‎‎شد[109] ز مکه جانب شهر مدینه رهسپاران شد  خطاب از جانب ایزد سوی ختم رسولان شد زسوی ما علی تعیین برای حفظ قرآن شد بسازند از جهاز اشتران‎ منبر که بر آن شد  به حمد پاک دادار آن بشیر[110] حی رحمان شد وصی وهم ولی این‎دم علی ازسوی یزدان‎شد هرآن‎کورا منم رهبرعلی‎رهبر همان سان‎شد چونام‎حق بیامد در زبان شیطان هراسان‎شد بلی خفاش از نور جمال خور[111] گریزان شد  تن‎ایشان چومارزخم‎خورده سخت پیچان‎شد همی‎دانم که عقل اندر شناسائیش حیران‎شد نزول از سوی حق آیات در انجیل وقرآن شد علی باب شناسائی آن یکتای سبحان شد بسی سراز شجاعان‎در میان خاک غلطان‎شد فراوان نامدارانی که از حربش گریزان‎شد  چو بیند یک یتیمی یــا اسیری دیده گریان‎شد .

  وکیلی قاهانی  ــ  غدیر                                                                                            107

 

 

ز چشمش ابر رحمت اشک مرواریدسان ریزد

ز بس با بینوایان ویتیمان همرهی بنمود   علی بعد از محمد از تمام انبیا بالاست  هزاران تحنیت از من بود بر آن خردمندی مبارک باد این عیدخجسته بر مسلمانان «وکیلی» قاصـراست عقلش زدرک رتبه‎ی‎مولا .

 

به یاری یتیمان چون پدر از مهر کوشان شد لقب او را پدربهر یتیمان و ضعیفان شد    علی آئینه‎ی یکتا نمای حی یزدان شد          که سر تا پا وجودش گوش بهر شاه‎یزدان‎شد خصوصاً شیعیان کو رامحب هم‎ازدل‎جان‎‎شد کــه گویـد مدح شاه لافتی[112] خاموش ازآن شد .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ  دو عید [113]                                                                                       108                       

 

 

برفت ماه صیام و رسید عید سفید     زبعدعید چه‎خوش چون‎دوباره عیدبود به دوستان همگی هر دو عید فرخنده برفت فصل زمستان چو دیو طاغوتی خلاصه فصل بهار آمد و دگر باید   گلی‎ به از گل روی رفیق نیگ مجوی چوگوهری است گرانمایه عمرتوهشدار سفید گشت مرا موی از خدا خواهم   به‎حق دین محمد به‎خون پاک حسین گناه جمله محبان و دوستان می‎بخش «وکیلی» از در حق نا امید هرگز نیست

 

گذشت سال که بودی بروزآخرش عید برفت عید ز بعدش دوباره عید رسید برای جمله سعادت و عزت است امید سپاه عدل مظفر بهار کرد پدید          ازاین‎دو روزه‎ی باقی زبوستان‎ گل‎چید که‎به‎ازآن به‎جهان‎کس نه‎دیده و نه‎شنید تبه مساز تو با دوستان زشت و پلید به‎لطف خویش بداراد[114] قلب نیز سفید  که ریخت از ستم ظلم بیحساب یزید    مدار از در خود هیچ فردشان نومید قسم بــه شیر خداوند[115] و بر کلام مجید

 

 

 

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   راه رفاقت                                                                                    109                      

 

 

 

 

 

بـر خیــز تا به راه رفاقت قــدم زنیم

بگذشته را نـدیده بگیریم و بگذریم جان بهر یکدگر ز صداقت فدا کنیم پیوسته‎چشم وگوش دل یکدگرشویم آنرا که هست راه مساوات طی کنیم حق گفته و خلاف نگوییم ذره ای  بهر دفاع مردم بی یار و غمگسار کوتاه دست ظلم ز مظلوم بی‎نوا      برحفظ دین و خاک وطن گشته متحد ای‎هموطن ندای «وکیلی» توگوش دار 

 

بر دفتر گذشته‎ی خاطر قلم زنیم   وان را که نیست فکر دیار عدم زنیم تیمارهم خوریم و به غم‎ها رقم زنیم[116]

تیشه به ریشه‎ی غم و درد و الم زنیم

شکروسپاس‎وحمد‎ به‎هربیش‎وکم‎زنیم

حق را برای خاطر حق ، نی درم زنیم

مشتی به فرق فاعل جور وستم زنیم

سازیم در طریق عدالت قدم زنیم آتش به جان دشمن ملک عجم[117] زنیم بــرخیز تــا بــه راه رفاقت قدم زنیم      

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   خورشید مهر                                                                               110                       

 

 

 

 

 

ای غائب ازنظرکه بـه دل آرزوی توست

خورشیدمهر و لطف و عنایت تویی تویی

دیگر مرا هوای ره کعبه نیست نیست شام سیاه را که به یلدا لقب بود       کردی دمی به سوی گلستان نظر به مهر لبخند گل به باغ و غزل‎خوانی هزار[118] یعقوب این جهان بود و یوسفش تویی  از دید ما نهانی و بینی همه عیان        باز آی ای عزیز همه خلق ، این جهان   لطف و صفای باغ ارم هم حکایتی    راهب به دیر و صافی صوفی به خانقاه بنما نظر به سوی « وکیلی » تــو از کرم

 

بر هر کجا که می‎گذرم گفتگوی تست چشم امید خلق جهان جمله سوی تست زیرا که کعبه‎ام به یقین خاک کوی تست باشد نشانه‎ای که ز یک تار موی تست این رنگ و بوی گل زگلستان روی تست از رؤیت جمال و ز حسن نکوی تست     این اشک دیدگان همه ازهجر روی تست اعمال ما چو آینه در پیش روی تست   در انتظار مقدم و در پرسجوی تست    از روی با صفا و ز خلق نکوی تست دردی کشان باده و مست سبوی تست هستی سحاب‎رحمت ودیده به‎سوی تست

 

 

 

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   طالب مهر                                                                                    111                       

 

 

تا هستم ای رفیق به حالم عنایتی  امروز طالبم به تو و مهربانیت   اکنون تو قدر بود رفیقت عزیز دار زادن برای مردن ومردن حقیقت‎است عمر عزیز بر سر کاخ امل برفت    عذر گنه میار و فلان را نشان مده باید روی وطن تومسافر دراین سرا[119]ا این خانه‎ی موقت و مستأجرش تویی چندان به مال و مکنت دنیا مبند دل این مال و رتبه و شأن و مقام‎ها مال‎جهان برای رفاه جهان بود    چون اره باش[120] در ره انجام زندگی حرمت به‎خلق دار ومکن رنجه‎خاطری در راه عدل کوش که خلاق دادگر مارابه‎غیر دوست امیدی‎نبود و نیست

هر‎نیک و بد‎که می‎رسد ازگردش زمان

 

وقتی که نیستم چه وفا یا رفاقتی  فردا که نیستم به توام نیست حاجتی وقتی نبود سود ندارد محبتی    افسانه نیست یا که نباشد حکایتی نادم شدیم چونکه نکردیم طاعتی قدری به خویشتن به نهان کن ملامتی عاقل بر این سرای نبستست الفتی   هرگز دلت مده به سرای موقتی             بادوستان به لطف‎وصفا کوش‎ساعتی نزد من و تو هست فقط یک امانتی قارون نکرد جز به جهانبان خیانتی خواهی اگر به‎هر دو جهان تو سعادتی

خواهی اگر ز خالق و از خلق حرمتی مهلت نداد هر که نمودی شقاوتی بی‎اذن او قبول نیفتد شفاعتی      شاکـر «وکیلی» است و ندارد شکایتی  

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   افشا کن سر نهان                                                                         112                        

 

 

بهترین یاور هر فرد زبان است زبان           آنکه‎شهد‎است‎ازاوشادشوددشمن‎ودوست

آنکه زهریست کشنده به همه نوع بشر         آنکه آتش فکند خرمن هستی تو را              آنکه محبوب خلایق بنماید انسان               شادی‎افزای به هرمجلس ومحفل‎همه‎وقت  محنت افزای بود گر که زبان بد گوید          روح شادان شودارگفت زبان گفته‎ی نیک     اول اندیشه نما بعد سخن کن آغاز                  ز « وکیلی » بشنـو هیچ مگو هــر گز بــد

 

بدترین دشمن دیرینه زبان است زبان خوب اگر کار بگیریش زبان است زبان تلخ گفتار ز اعمال زبان است زبان شعله‎ی پر شرر نیش زبان است زبان سخن نیک ز گفتار زبان است زبان     درهمه حال و همه جای زبان است زبان نیک اگر گفت همی راحت‎جان است زبان گرکه بدگفت همی دشمن‎جان است زبان چونکه افشای کن سر نهان است زبان چون گلستان تـرا بـاد خـزان است زبان

 

 

غمین مباش

ای دل غمین مباش ز اوضاع روزگار ملک‎ سکندر و زر قارون و عمر نوح  آخر نتیجه‎ی همه جز آز و مرگ نیست گر روزگار با تو نسازد تو در عوض بهتر زنیک نامی و افتادگی مجوی     خرم به آنچه گشت مقدر برای تو     کمتر ،  غلام و بنده‎ی درگاه بنده شو       یا رب به لطف خویش مرا از ره خطا مأیوس از در تو « وکیلی » نبود ونیست

 

زیرا جهان ز بهر کسی نیست پایدار  بر فرض هرسه گشت برای تو بر قرار دل بر جهان مبند ایا مرد هوشیار     می ساز با زمانه و می‎باش بردبار     با این صفات به که بمانی به یادگار شکرش‎نمای‎وباش‎ثناخوان‎چوهشت‎وچار رو بنده باش بر در درگاه کردگار   دارم امید آنکه بداری تو بر کنار هـــرچند شد گناه وی از حد و بیشمار

 

  وکیلی قاهانی  ــ  دل امیدوار                                                                                    113                        

 

 

دلم هوای سر کوی یار دارد و بس       ز خیل خوبرخان غیر او نمی‎خواهد    دلم به باغ وگلستان بدون اوخوش‎نیست زعطر کیسوی آن مه زخود شدم بیخود مدام درهم وبرهم چو زلف اوست پریش

«وکیلی» از غم هجران و رنج دوری او چـو نــا امید بــدن هم گناه هست و خطا 

 

خیال دیدن آن گلعذار دارد و بس         به راه او شب و روز انتظار دارد و بس به یاد او به گلستان گذار دارد و بس    چه بیخودی که هزاران وقار دارد وبس دل من است که با او قرار دارد و بس مدام یک دل پردرد و زار دارد و بس    بـــه وصــل او دل امیــدوار دارد و بس

 

 

ای خدا

ای خدا در راه دین خود مرا امداد کن بس که راه کج گرفتم گشت ویرانه دلم بی‎نیازی از همه خلق و همه محتاج تو گشته دل پابند دنیای دنی بد نهاد    ترسم‎ازاعمال‎زشت خویش روز رستخیز هم ترا باشد کرم بی‎حد وهم جنت وسیع نیستم لایق به این خواهش خدای مهربان

دوست دارم سجده را در پیشگاه اقدست

 

راه را گم کرده‎ام یا رب مرا ارشاد کن بارلها کن کرم ویرانه‎ام آباد کن          ده نیازم مهربانا قلب زارم شاد کن       یا لطیفا لطف‎کن دل را ز قید آزاد کن   ای رؤفا یاریم اندر صف میعاد کن   جنتم فرما عطا شادم کن و آزاد کن بر«وکیلی» رحمتی فرما و از عباد کن   در بهشتم همنشین با حضرت سجاد کن

 

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ  سخن حق[121]                                                                                    114 

 

 

 

من از تو رنجه نگردم اگر که صد بارم مرا امید فراوان به دوستی تو بود       ترا به عقل و درایت زیاده می دیدم      اگر ز صدق و صفا انتقاد کردم من      نه مقصدی و نه مقصود زانتقادم بود[122]   ایا رفیق شفیقم بدار گوش و شنو        تو دانی آنکه فلان زید یا فلان دیگر      به کفش‎خویش بسی ریگ‎ها [123]نهان دارند توخواهی‎آنکه به‎چشم‎عروس‎سرمه‎‎کشی مباش خام و بیا عرض این حقیر شنو مرا سخن ز سر صدق و دوستی باشد تو خود گواهی و قلبت گواه می باشد    ز گفتن سخن حق «وکیلی» عذر نخواست

 

میان جمعیت و دوستان کنی خارم     خدا نکرده شود اشتباه پندارم             که عیب خویش نبینی کنی تو افکارم برای آنکه ترا راه راست بسپارم        فقط حقیقت محض است جمله گفتارم     که مست و گنگ نیم بلکه خوب هشیارم که من ز هر دوی آن‎ها زیاده بیزارم حقیر واقف آنان به جمله اسرارم         به اشتباه کنی کور و سازی افکارم   برای اینکه ز تو خبره تر دراین کارم قسم به دوستی سال‎های بسیارم        که من به تو ز اخوت ارادتی دارم      ولــی ز رنجش تو غزیزم بسی درآزارم[124]

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ  چند رباعی                                                                                   115 

 

 

 

از چیست چنین ناله و افغان داری  گر یــار بــه تو لطف و محبت دارد

 

دل در غم یار افکار بود         حاجت‎به‎طبیب و داروودرمان نیست

 

آشفته دل و ریش در ایام منم  آن‎کــو بـــه همه عمر ندیدست دمی

 

امروز که یار لطف و احسان دارد خوشبخت‎چومن‎درهمه‎عالم‎‎کس‎نیست

 

از جور تو یک لحظه دلم شاد نشد کار تـو مـدام ای صنم فتنه گریست  

 

فریاد ز بیداد رقیبان داری     بیهوده چــرا حــال پــریشان داری

 

روحم کسل و خسته و بیمار بود دارو و شفــــا آمــــدن یـــار بـود

 

سرگشته و پژمرده و بیمار منم آســـودگی و راحــــت آرام مـــنم

 

با ما به صفا و عهد و پیمان دارد چون یار به عهد خویش ایمان دارد

 

از دام تو مرغ دلم آزاد نشد       صد قلب شکستی و یکــی شاد نشد 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   آخرین سفر                                                                                116 

 

 

در راه‎حق بپوی که‎حق یــار و یــاوراست

یک چند گرسحاب نهــان کرد روی خـور

مرد خدای را نتوان با درم خرید         دنیا شود فنا به فنا دل مدار خوش       این چند روز عمر به باطل مده ز دست آماده باش بر سفرِ خانه‎ی ابد         خواهد خدای هرچه « وکیلی » همان شود

 

ناحق فنا شود بیقین حق مظفر است بـــرچیده شد سحاب، ولی‎خور منوراست

شاهد بر این مقال جناب ابوذر[125] است خوش‎آن‎کسی‎که‎ روزخوشش‎روزمحشراست عمر دوباره چونکه دگر نی میسر است چاووش الرحیل همی در پس در است تسلیم محض بـاش همین حرف آخر است

 

 

 

تولد صبا

صبا زدامن پروین چو گل نمایان شد   بزاد دخترکی ماه‎رو و سیمین تن       سیاه موی و لبان همچو پسته‎ی خندان مبارک است قدومش به مادر و پدرش شنید چونکه « وکیلی » خبر ز مولودش  به یـادگار نــوشتـم کـــه یــاد من باشید

 

ز مقدمش لب پروین چو غنچه خندان شد به باغ زندگی اکنون شکوفه باران شد    به گاه حسن به از ماهروی کنعان شد سپاس و حمد که لطف عمیم یزدان شد شکفته گشت لب و قلب نیز شادان شد  چــو بــاغ زندکیم خشک و برگریزان شد

 

 

   وکیلی قاهانی  ــ   آب سرنک [126]                                                                               117 

 

 

 

آب سرنک آمدی دیر آمدی                 آب سرنک آمدی دیر آمدی                 آب سرنک آمدی دیر آمدی    سال‎ها در آرزویت بوده‎ایم       حال هم خوش آمدی دادی صفا    بعد از این قاهان گلستان می‎شود خانه ‎ها زیبا و پرگل بنگری         در خیابان‎ها شود اشجار غرس خوش‎دلیم آخر که از لطف خدا مردم ما حال شادی می‎کنند     شاکر از آنها که خدمت کرده‎اند    از جهاد و از محبان دگر            بعد از ایــن قاهــان مـــا آبــاد بـاد

 

با هزاران آه شبگیر آمدی                    از برای شرب و تطهیر آمدی               نک[127] که من گردیده‎ام پیر آمدی  روز و شب در گفتگویت بوده‎ایم   از تو خرم می‎شود این روستا  چون ارم چون باغ رضوان می‎شود لاله و سوری و سنبل بنگری می‎کنندش باغبان‎ها هم هرس     شد روا یک قسمت از آمال ما شادی از کار جهادی می‎کنند       آن عزیزانی که همت کرده‎اند گشته‎ایم از لطف آن‎ها بهره‎ور    قلب محــزون « وکیلی » شــاد بــاد

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   آه مظلوم                                                                                     118  

 

هر که از خود گذرد مرد ره و انسان است

این جهان چند صباحی به مرادت گر شد خواجه را گو که دگر رنگ و ریا را نخرند

دیده بگشا که پیش از تو بسی کاخ نشین عاقبت را مبر از یاد و مکن جور و جفا خوب اگر کاشته‎ای باغ جنانت بدهند    آدم نیک عمل بگذرد از قدر ملک           دل به دست آر و مکن‎رنجه کسی‎را خاطر به‎ره خیربکوش همچو «وکیلی» ای دوست

 

هرکه‎خودبین بود او راهبرش شیطان‎است

تو مپندار  ترا دائماً این میدان است       بی ریا باش گرت بر در حق ایمان است بوده اکنون همه‎ی بارگهش ویران است  که به فردا عمل ما همه در میزان است جای بدکاشتگان دان که تو درنیران است بد عمل پست‎تراز دیو و دد و حیوان است آه مظلوم که ویرانگر هر بنیان است    عمــر را نیست بقـائی و سوی پایان است 

 

زخم زبان

آنگه که رخ خوب تو از دیده نهان شد رفتی و مرا در غم هجران تو ای دوست در فرقت تو گشته سیه روز سپیدم    رفتی و ندارم خبر از حال تو ای مه  رحمی ز وفا بر من دل داده ز کف کن پروانه و مشتاق تو ای شمعم و خواهم  گر نیست ترا مهر و محبت به من از لطف با نیش زبان طعنه زنندم ز چپ و راست گویند مرا آنکه تو مجنون وی استی     بس زخـم زبـان دیـد « وکیلی» ز رقیبـان

 

از سر بدرم هوش و همه صبر وتوان شد

خون دل از این مردمک دیده روان شد   از هجر تو پیر آن رخ زیبای جوان شد افسرده مرا خاطر و قلبم نگران شد     پابند جنون این دل و رسوای جهان شد  ما را به طوافت بفدا این سر و جان شد این زندگیم یکسره چون تیره شبان شد رنجور مرا این تن و بیمار از آن شد        از تو ببرید و به سرای دگران شد   مجـروح همـی قلب وی از زخــم زبان شد 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   خزان زندگی                                                                               119 

 

 

 

بهار خرمی صد حیف اندر پی خزان دارد شباب زندگانی را عزیز من غنیمت دان  چوشدپائیزدیگربوستان را برگریزان است

گلستان را صفا باشد صفایش را فنا باشد

در این دنیای فانی تا توانی با محبت باش به مانند کشاورزان عاقل تخم نیکو کار فقط چندی در این دنیا مجال زندگی باشد رفیقان یک‎به‎یک رفتند وماغافل همی‎ماندیم

برای رفتن سوی وطن[128] آماده باید شد     به‎پایان شد بهاروهم کنون فصل‎خزان‎آمد

«وکیلی» بشنوپندعاقلان‎ در فکر فردا باش 

 

چه باید کرد آخر زندگانی این و آن دارد که فردا پیری آید قدّ سروت را کمان دارد

هرآنکو عاقل است بس پندهایی ازآن دارد

زمستان‎چون‎رسددیگرگلستان‎کی‎توان‎دارد

که این بذر محبت حاصل هردو جهان‎دارد

که هنگام درو مسرور و قلبی‎شادمان‎دارد

به غیر ذات حق دیگر که عمرجاودان دارد

زدست مرگ‎هم آیا کسی وقت وامان دارد

که‎آن‎مأمور وهم‎ معذور[129]دستی‎ جان‎ستان‎دارد

چه باید کرد آخر زندگانی ایـن و آن دارد

که‎غافل بودن ازفردات‎خسران‎و زیان‎دارد

 

                                      5/5/1376

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   روی نیاز                                                                                    120 

 

 

 

 

بیا کمتر اند رغم خویش باش همه در پی عیش و شادی مپوی نگاهی به افراد مسکین نمای  توانا شدی ناتوان دست گیر  فراوان غنی دیده شد در جهان  به درد فقیران بشو چاره ساز  به روز نکو روزها غم مدار  بدین روی گیتی فراوان بود    چودرمانده دیدی به‎روزش‎مخند به یزدان دانا نما اتکال             به هرنیک و هر بد بشو شاکرش توهم چون«وکیلی»نما سوزوساز

 

کمی فکر بیچاره درویش باش گهی هم بدین سوی بنمای روی توآن کن‎که فرموده بهرت خدای حذر کن تو از گردش چرخ پیر که محتاج گشته به یک قرص نان  تو هم چاره خواهی نه‎ای بی‎ نیاز که‎مسکین‎تراز تو فزون از شمار که از گردش چرخ نالان بود    که بدتر ز زهر است آن نیشخند ز پیشامد روزگاران منال      یکی عبد خاضع بشو در برش  بــــه درگاه او دار روی نــیــاز

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   شاهنشه عشاق جهان                                                                 121 

 

 

 

شاهنشه عشاق جهان است حسین      در دین نبی ستاره‎ی توحید است        شد خون خدا[130] چرا که در راه خدا          از خیل عزیزان به ره دین بگذشت       در روی زمین کسی چو او پاک نباخت       از نام گرامیش بشر فخرکند             جان داد و  جهانی خط آزادی داد[131]      دشمن به خیال خام خود شد پیروز   امید « وکیلی » است بـه لطف و کرمش

 

مولای همه خلق جهان است حسین خورشید منور زمان است حسین     ایثار نمای سر و جان است حسین   بنیان کن خیل مفسدان است حسین     در راه خدا زخود گذشتکان است حسین بل مفخر جمع انس و جان[132] است حسین آزاد کن خلق جهان است حسین     پیروز بنام[133] و جاودان است حسین    چـون شافـــع جمله مذنبان است حسین

 

 

 

 

 

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ   پریشان[134]                                                                                      122

 

ای دوست نپرسی تو چرا حال وکیلی آگاه تــــو هستــــی ز آمــــال[135] وکیـلی

 

دانی سبب قیل و همان قال وکیلی      پس رنجــــه نمـــی باش ز افعال وکیلی 

زیـــرا کــه پــریشان بود احوال وکیلی

چون در وطنم یک تن هشیار ندیدم     جـــز مـــردم آشفتــــه و بیمــار ندیدم

 

در خواب فرو رفته و بیدار ندیدم       غیـــر از لعب[136] و دکـــه‎ی خمـــار ندیدم

راهـــی بجــز ایــن آه شـرر بار ندیدم

جمعی همه دارای بسی شور و نوایند  یک عـــده هـــم اوباش و گرفتار هوایند

 

یک جمع کثیری همه مسکین و گدایند افــــراد قلـیـلـــی هــمـه در ذکر خدایند

بــی راهبر و مــرشد و بــی راهنمـایند

کاهیم ولی کوه نمای دل خویشیم     گوینــــد کـــه گرگیم ولیکن همه میشیم

 

ظاهر همه شادیم به باطن همه ریشیم   لب هـــا همه پر خنده  ولی حال پریشیم

خــواهیم عسل اما همـه آشفته‎ی نیشیم

ما درد بدانیم ولی چاره ندانیم            در راه روانیــــم ولـــیـــکن نـــگرانـیم

 

پیوسته گرفتار بسی ظن و گمانیم     چـــون عـــاقبـــت رفتــن این راه ندانیم

مـــا مـنـتـظـر راهـنـمـــای دگرانـیــم

امیــد به بیگانه بسی اکره[137] و زشت است

چون پود ورگ اوهمه درسود سرشتست

 

او راهمائیش سوی دیر و کنشت[138] است در دفتـــر فــکرش پدرش پول نوشتست

بگذرتوازآن گرکه روان‎سوی بهشت‎است

 

  وکیلی قاهانی  ــ   پریشان                                                                                       123 

 

 

 

امید خدا بوده و ساعی به عمل باش   دور از حسد و بخل و ز افراد دغل باش

 

می‎کوش به هر کاری و زنجیر گسل باش

آزاد وجـوانـمـرد بـگویــم بـه مثل باش[139] 

هـر چند خوری نیش تو جویای عسل باش[140]

اندر پی آسودگی اهل وطن کوش           با همت و مــردانــگی و حب وطن کوش

 

بــا فکرت و اندیشه و با زور بدن کوش

از بــهــر نجات خود و ابناء وطن کوش

خالی ز ریا ، خالص و در وجه حسن کوش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   وکیلی قاهانی  ــ   در مدح مولای متقیان                                                                 124 

 

ای آنکه بر تمام خلایق تو سروری هستی ولی حق و امامی و پیشوا       باب کبار شاه شهیدی و مجتبی        عالم تویی به علم لدنی[141] ز سوی حق فرمود شهر علم منم ختم انبیا          شیر خدا و مظهر یکتای کردگار          در روز جنگ لرزه فتد بر عدوی تو    باشد سپاه خصم اگر از حساب بیش    بر خضر و بر خلیل و تمام پیامبران هستی قسیم[142]جنت و فـردوس روز حشر شاهان روزگار گدای در تواند          عقل بشر ز درک وجود تو قاصر است هر گز نگویمت که خدایی ولی تو را     اما سبب چه بود که با آن همه توان    یک روز در به پهلوی دخت نبی زنند   حق تو غصب گرددو دنیا پرست‎ها   گویا صلاح دین خدا بوده اینچنین    رفتی ازاین جهان و شدی راحت ازمحن لکن یتیم گشت جهان بعد کوچ تو افسوس و درد کرد غروب آفتاب دین خوشدل « وکیلی » از غم ایام دون بــود

 

برحق و جانشین عزیز پیمبری           هم ارجمند شوی به زهرای اطهری اسلام را تو پشت و پناهی و یاوری دریای بی‎کران ادب را تو گوهری        بر شهر علم من نبود جز علی دری[143] مشگل گشا و فاتح ابواب خیبری        بیند حریف را چو تو یکتا دلاوری         با لطف حق تو یک تن و تنها مظفری   غیر از محمد عربی جمله رهبری       اندر بهشت ساقی و سقای کوثری       ای بوالعجب مگر تو خدای توانگری جمعی گمان برند که تو خلاق اکبری  غیر از خدات هر چه بخوانم فزونتری باید ستم کشیده و خاموش بنگری        یا آنکه حرمتت ببرند با سبکسری     جای نبی به امت او کرده سروری      سر در میان جیب تأمل فرو بری       صد بار گفته‎ای که منم زین جهان بری  تا آن زمان ظهور کند پور عسکری   دیگر محال هست که بازش تو بنگری چـــون بر علی و آل نموده است نوکری  

  وکیلی قاهانی  ــ   داروی درد                                                                                  125 

 

خرم ای دل که دگر نیمه‎ی شعبان آمد مژده‎ای‎درسحرآمد به‎من از هاتف‎غیب  با قدوم شرف‎آسای ، قدم رنجه‎نمود   روزشادی وسروراست نه هنگام‎غم‎است

شده طوفانی اگر کشتی دین باکی نیست ای شها منتظر مژده دیدار توایم           از خدا آرزویم هست که آید روزی چشمت‎ای‎شیعه‎بودروشن‎وقلبت‎خورسند  قدمش بهر همه خلق مبارک باشد         تا جهان هست به پا،دین نبی پاینده است داروی درد « وکیلی » ز شه عصر بخواه 

 

روز مولود شه عالم امکان آمد          خیز و خوش باش دگر رنج به پایان آمد وز قدومش به تن نوع بشر جان آمد چون به گیتی قدم خسرو خوبان آمد همچنان نوح به هنگامه‎ی طوفان آمد زانتظارت به خدا صبر به پایان آمد    خبر آرند که آن حامی قرآن آمد      چون به دنیا قدم ختم امامان آمد   رحمت واسعه از جانب یزدان آمد حافظش چون ز خطر خالق سبحان آمد چون که بر درد جهان یکسره درمان آمد

 

 

فامیل بد

فامیل بد جهنم روی زمین بود        نیشش‎خوری وچاره‎ی آن کی توان‎نمود اوخائن است و بر تو خیانت کند بسی   یا رب نجات ده تو ز فامیل بد مرا      عقل سلیم بخش ، الهی نگاه دار       بیچاه آن کسی که چنین اقرباش هست پنداشتم‎که‎حامی وغمخوار و محرم است زینهار دل مبند « وکیلی » بــه خویش بد

 

ماری بود که در وسط آستین بود     زین رو همیشه قلب تو از او غمین بود تو فکر می‎کنی که تو را او امین بود   زیرا ز شرم بین عرقم بر جبین بود مگذار درد و غم به دلم بیش از این بود بد بخت و بینوا و همیشه حزین بود    هر گز مرا امید نبود این چنین بود   ماری است خویش بد که در آستین بود

 

 

 

 

   وکیلی قاهانی  ــ   هنرمندان                                                                                    126 

 

 

درخت این جهان را بار و خار است  پذیرا تربیت را باش جانا                  ادب آموز و جویای هنر باش     هنرمندان چراغ شام تارند                 هنر داری و در کارش نگیری          نداری گر هنر هستی طفیلی          گریزان باش از افراد بیکار       سرافرازی بود در بی‎نیازی               چو نبض مملکت در اقتصاد است      بکن تولید هر چه می‎توانی              نمای آباد شهر و روستا را           بکوش اندر هنر با دست و بازو      جهان فرش قشنگت می‎پسندد          ندانی هرچه را می‎پرس جانا         ندانسن بود دردی و عیبی                 چو شیرین است علم و دانش ای دوست سخن بشنیدن از دانا چه نیکوست       چو عیسی می‎گریز از مرد ابله              گره بگشای و خندان روی می‎باش     چو از آزردنت هستی پریشان              « وکیلی » را سخـــن انــــدرز بـــاشــد

 

هنرمند است بار و بی‎هنر خار            که باشی بر درخت این جهان بار           به راه زندگی می‎باش بیدار               چراغ از بهر تاریکی نگهدار               یقین می‎دان وجودت هست بیمار             و یا نقشی تو هستی روی دیوار           که می‎باشند در باغ وطن خار               به روی خارجی می‎بند بازار               برو می‎کوش در تولید بسیار                 غذای مردم کشور به دست آر              به کشت و صنعت و با کوشش و کار فکن بر فرش‎هایت نقش گلزار             مبادا دست‎هایت مانده از کار                   نباشد چون که پرسیدن به کس عار                        مشو غافل اگر هستی تو هشیار         مخور غم گر کشیدی رنج بسیار         فدای آن لب لعل گهربار                    بدت گر گفت می‎شو خویشتن دار           لب خندان بود شهد شکرخوار             تو هم کس را غزیز من میازار               تــو حـــرف حـــق پذیر و گوش می‎دار

 

 

 

 

   وکیلی قاهانی  ــ  حسنیه قاهان                                                                              127          

 

 

 

این سرای‎باشکوه‎ازخسروی صاحب جلال است خانه‎ی فرزند زهرا قبله‎ی اهل کمال است      نور چشمان پیمبر سومین شمس ولایت    زاده‎ی خون خدا و خون پاک ذوالجلال است سرور آزادکان و یاور درماندگان است       گفت تن دادن به ذلت از برای ما محال است           در زمین کربلا با یاوران لب تشنه جان داد     نام او جاوید و  ماند نام دشمن در زوال است    راه او باید گرفتن در طریق زندگانی                با عمل  باید نمود این کار نی با قیل و قال است         شد «وکیلی» سال تجدید بنا« خورشید مهر[144]»     محفل عشق است و جای‎مردم شوریده‎حال است

 

 

 

  وکیلی قاهانی  ــ  ما را بس                                                                                      128          

 

 

دور چند روزه‎ی عمر سیر جهان ما رابس

با خبر گشتن از اوضاع جهان ما را بس هرچه از دست بر آید پی رنج دگران         غم زدودن ز تیمار کسان ما را بس  عده‎ای خون خلایق بمکند چون زالو خوردن جرعه‎ای از خون رزان ما را بس سیر صحرا و گلستان نه تمنای دل است سایه‎ی بید و لب آب روان ما را بس   سرو قدان نکو خنده کنان می‎گذرند    دیدن خنده‎ی این سروقدان ما را بس هست گلزار جهان پر گل و سنبل لیکن  یک گل از این همه گلزار جهان ما را بس مدعی گر به ریا کرده کله بر سر خلق    بی ریا بودن با خلق جهان ما را بس شادی اهل وطن آرزوی دیرین است     گر دهد دست «وکیلی» که همان ما را بس

 

     8/11/1382 فردیس کرج

 

 

[1] ارجعی : اشاره دارد به آیه «یا ایتهاالنفس المطمئنه ، ارجعی الی ربک راضیه مرضیه » سوره فجر آیه 28

[2] قنبر : در مراسم تعزیه خوانی شهادت حضرت علی (ع) در نقش قنبر خادم حضرت علی (ع) بازی می‎کرد

[3] شیرخدا : اسدالله ، از القاب حضرت علی (ع)

[4] حق وتو : چند کشور بزرگ دنیا که می توانند تصمیمات شورای امنیت سازمان ملل را لغو کنند

[5] ینگی ها : آمریکایی ها ، به آمریکا ینگه دنیا هم می گویند

[6] هرزکوین : بوسنی هرزگوین کشوری است  اسلامی که از تجزیه یوگسلاوی به وجود آمد

[7] کارتر و ریگان  : دو تن از رؤسای جمهور آمریکا

[8] انما : اشاره دارد به آیه 33 از سوره احزاب ( انما ولیکم ‎الله و رسوله والذین آمنوا الذین یقیمون‎الصلوه و یؤتون‎الزکوه و هم راکعون =  همانا سرور شما خداوند است و پیامبر او و مومنانی که نماز برپا می‎دارند و درحال رکوع زکات می‎دهند ) تمام  مفسرین شیعه و بسیاری از مفسرین اهل سنت نزول این آیه را در شأن حضرت علی می‎دانند و در بسیاری از کتب معتبر حدیث اهل سنت به این موضوع اشاره شده است

[9] تا : مانند , همتا

[10] زدوده گشت : پاک گشت

[11] زتو : از تو ، بوسیله‎ی تو

[12] الکن : نا توان ، نا گویا ، لال

[13] طارم افلاک : سقف آسمانها ،‌بالاترین آسمان ،

[14] کرّمنا :‌‌ آیه70 سوره اسراء (لقد کرمنا بنی‎آدم وحملناهم فی‎البر والبحر و رزقناهم من الطیبات‎ و فضلناهم  تفضیلا= ما آدمیزادگان را گرامی داشتیم وآنها را درخشکی ودریا حمل کردیم وآنهارا بربسیاری‎از آفریده‎‎های خود برتری بخشیدیم

[15] توسن : اسب سرکش ، در اینجا منظور اسب و مرکب است

[16] این جهان هم ؟!!!

[17] معنی مصرع : اگر دانش همراه با عمل باشد ارزش دارد

[18] معنی مصرع : دانشمند ی که به علم خود عمل نمی کند مانند درخت بدون بهره است ، در اینجا منظور از شجر عریان ، درخت بدون میوه و بهره است ( العالم بلا عمل کا لشجر بلا ثمر )

[19] ضرب المثل معروفی است که : از لقمان پرسیدند ادب از که آموختی ؟ گفت از بی ادبان

[20] پنجاه و هفت : سال 1357

[21] بختیار آخرین نخست وزیر شاه در نطقی تلویزیونی گفت که من مرغ طوفانم و از حوادث  نمی‎ترسم

[22] منظور امام خمینی است

[23] فرار بختیار از ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی هنوز از اسرار است !! یک روایت این است که با لباس زنلنه و با تغییر ظاهر از ایران خارج شده است

[24] منظور آمریکا است

[25] امیال : خواست ها  -  آمال : آرزوها

[26] معنی بیت : مجبور به عقب نشینی به داخل کشور خود شد

[27] طایر : پرنده

[28] فرض : واجب ، لازم

[29] باغ برین : باغ بهشت

[30] زهرا : درخشان ، نورانی

[31] حیدر : از القاب حضرت علی (ع)

[32] اسوه : نمونه ، الگو

[33] این مصرع ترجمه این روایت است : الجنه تحت اقدام الامهات

[34] ام ابیها : مادر پدرش

[35] کوثر : سوره کوثر،  عده ای ازمفسرین عقیده دارند که سوره کوثر درشأن حضرت فاطمه(س)نازل شده

[36] روحی فداک : جانم فدای تو باد

[37] پیرستم : پیر هستم

[38] معنی مصرع : خوبیهایی را که خداوند در وجودت قرار داده است ارزان و به سادگی از  دست نده و قدر آن را بدان

[39] زمینگیرستم : زمینگیر هستم

[40] معنی مصرع : در کوه آنچه بگویی همان را دوباره می‎شنوی

[41] معنی مصرع : شنیدن سخن حق برای بسیاری تلخ است اما نتیجه آن شیرین و ارزشمند است

[42] کتاب حق :‌ قرآن مجید

[43] معنی مصرع : از پرسیدن و خواهش کردن از دانایان برای فهمیدن شرم نکن و خجالت نکش که گفته‎اند:

« پرسیدن عیب نیست ، ندانستن عیب است »

[44] حافظ گوید : من ملک بودم و فردوس برین جایم بود / آدم آورد در این دیر خراب آبادم

[45] مشاطه : شانه

[46] روز داد : روز قیامت

[47] کون و مکان (با سکون واو) : هستی : کل هستی

[48] معنی مصرع : گناهان مرا ببخش ، کناهانم را از نامه اعمالم پاک کن

[49] یثرب : شهر مدینه

[50] وِلا : ولایت ، امامت

[51] مرآت : آئینه

[52] سر کوثر : راز سوره کوثر ، با تولد امام حسن سوره کوثر تعبیر می‎شود

[53] حسینُ منی و انا من حسین

[54] کو : کوی ، محله ، کوچه

[55] مطلع : محل طلوع ، محل شروع ، در اینجا به معنی اولین ، نفر اول

[56] اقربا : نزدیکان : اقوام

[57] معنی مصرع : رو راست  و بی ریا باش و با نفس  اماره خود مبارزه کن

[58] معنی مصرع : به درگاهت عبادت کنیم و به درپیشگاهت تسلیم و نیازمند باشیم

[59] سالکان : جمع سالک ، رهرو راه حقیقت ، عارف به حق

[60] وزین : سنگین ، متین ، آرام

[61] دل : در اینجا به معنی نفس اماره  و مرکز خواست‎های نفسانی به کار رفته است

[62] امل : آرزو

[63] جواب ابلهان خاموشی است

[64] معنی بیت : هنگام سخن گفتن با زیرکی و از روی هشیاری سخن بگو و قبل از سخن گفتن در باره آن فکر کن و نتیجه سخن خود را در نظر بگیر

[65] معنی بیت : اگر بدون اندیشیدن سخن بگویی ، اگر رسوا شوی جای شگفتی نیست

[66] صفدر : صف شکن ، شجاع ، دلیر

[67] غضنفر : از القاب حضرت علی (ع) ، شیر بیشه ، شیر درنده

[68] این مصرع اشاره دارد به لیله المبیت ،  شبی که  طوایف قریش هم پیمان شده بودند که حضرت محمد (ص)را در صبح آن به قتل برسانند و پیامبر اسلام مخفیانه به سوی مدینه هجرت کرد و حضرت علی(ع) به جای ایشان در خانه ماند و جان خود را به خاطر پیامبر به خطر انداخت

[69] نقل است که حضرت علی شبانگاهان  به نخلستان‎های اطراف مدینه می‎رفت و سر در چاه می‎گذاشت و از بی‎وفایی های مردم روزگار درد دل می‎کرد و نیز نقل است که فرموده است : 25سال برای حفظ وحدت اسلامی خار در چشم و استخوان در گلو سکوت کردم

[70] زاده‎ی هند : منظور معاویه فرزند ابو سفیان و هنده قاتل حضرت حمزه (ع) ـ عموی ـ پیامبر اسلام است. معاویه و عواملش در سرزمین شام چنان علیه حضرت علی تبلیغات کرده بودند که مردم عادی او را کافر و یاغی بر خلیفه مسلمین می‎دانستند ، نقل است : هنگامی که خبر شهادت حضرت علی در محراب عبادت به شام رسید مرم از هم سئوال می‎کردند که علی در مسجد چه می‎کرده ! مگر او هم نماز می‎خوانده است !!!

[71] سقر : دوزخ ، جهنم

[72] صهبا : شراب ، می

[73] این شعر برای اولین بار در تیر ماه 1329 در مجله‎ی آسیای جوان چاپ شده است

[74] شرنگ : زهر

[75] معنی مصرع : نوجوانان وطن را فریب می‎دهیم ، شستشو دادن مغز کنایه از فریبکاری و القای مطلب نادرست است

[76] او : در اینجا منظور خداوند است

[77] معنی مصرع : اکنون شایسته است که به درگاه خدا توبه کنیم و با گریستن از او طلب آمرزش کنیم

[78] ذبیح : کشته  ، قربانی

[79] این شعر استقبال و تضمینی است در وزن و قافیه از غزل معروف مولوی با مطلع زیر

         بگشای روی که منظر خوبانم آرزوست    بگشای لب که قند فراوانم آرزوست

[80] کلمه «کاری » جهت حفظ وزن و به قرینه‎ی معنوی حذف شده است

[81] جزا : جزای اول به معنی روز جزا ، روز قیامت و جزای دوم به معنی پاداش ،  بین این دو کلمه جناس تام است

[82] خوش : چه خوش بود ، ای کاش

[83] معنی بیت : عقل مرا از گریستن باز می‎دارد اما  شعر ها و نکته های تو مرا به یاد تو می‎اندازد و نمی‎توانم جلوی گریستن خود را بگیرم

[84] راحل : در اینجا به معنی راهنما  و پیش برنده

[85] عیال : در اینجا به معنی خانواده است

[86] معنی مصرع : روی آن را نداشت که از کسی تقاضای کمک بکند ، خجالت می کشید که از کسی تقاضای کمک کند

[87] اکل میته از روی اضطرار به اندازه حد اقل نیاز مباح است

[88] برنا : منظور مرد ثروتمند است

[89] معنی مصرع : چون تو ثروتمند هستی خوردن گوشت حیوان مرده برای فرزند تو حرام است

[90] اقوال : جمع قول است ، گفته ها ، سخنان

[91] منال : مال ، ثروت

[92] بانگ رحیل : صدای حرکت و آماده سفر شدن ، در اینجا منظور مرگ است

[93] نوعروس شوم : کنایه از دنیا است

[94] بسیط خاک : گستره‎ی زمین

[95] انس و جان : انسان و جن

[96] معنی مصرع : او پیشوا و راهنمای همه‎ی انسانها از هر نژادی است

[97] قائد اعظم : منظور ولی عصر (عج) است

[98] تز : تفکر ، اندیشه ، روش

[99] یم : دریا

[100] انس و جان : انسان و جنّ

[101] جبین : پیشانی

[102] روی چون کاه : کنایه از زردی رنگ چهره است

[103] در گذشته به نمایندگان مردم در مجلس قانونگزاری وکیل می‎گفتند

[104] برای حفظ وزن حرف «ع» در کلمه «جوع» تلفظ نمی‎شود

[105] احمد علا نخست وزیر وقت

[106] جلیس : همنشین

[107] من کنتُ مولاه  فهذا علیٌ مولاه

[108] حسام : شمشیر - شرزه : خشمگین ، زورمند

[109]  این مصرع اشاره دارد به بخشی از آیه 3 سوره مائده ( الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتی     = امروز دین شما را تکمیل کردم و نعمت خود را بر شما تمام نمودم )

[110] بشیر : بشارت دهنده ، از القاب پیامبر گرامی اسلام

[111] خور : مخفف خورشید

[112] لافتی : اشاره دارد به حدیث قدسی « لا فتی الا علی لا سیف الا ذوالفقار» هیچ جوانی مانند علی نیست و هیچ شمشیری مانند ذوالفقار نیست

[113] اول فروردین 1340شمسی  برابر بوده است با روز سه شنبه چهارم شوال 1380 قمری یعنی دو روز بعد از عید فطر عید نو روز شروع شده است

[114] بداراد : شکل دعایی فعل« بدارد» است . اینگونه کاربرد در گذشته مرسوم بوده و همه آن را به کار می‎برده‎اند  ، این کاربرد در فعل «بود» هنوز استفاده می‎شود که به شکل «باد» تلفظ می‎شود ، مانند زنده‎باد

[115] شیر خداوند : منظور حضرت علی (ع) است

[116] به غمها رقم زنیم : روی غم ها خط بکشیم ، غم ها را فراموش کنیم .  

[117] ملک عجم : ایران

[118] هزار : هزار دستان ، بلبل

[119] این سرا : منظور این دنیا است

[120] اره : مانند اره بخشنده باش ، همه چیز را برای خودت نخواه ، اره مقداری از خاک اره را به طرف خودش می‎کشد و مقداری را هم به آن طرف می‎پاشد . به این رباعی از ابو سعید ابوالخیر توجه کنید :              چون تیشه مباش و جمله برخود متراش /  چون رنده ز کارخویش بی‎بهره مباش /  تعلیم ز اره گیر در امرمعاش / نیمی به سوی خود کش و نیمی می‎پاش

[121] این نامه منظوم درحدود سال‎های 1345 تا1347 خطاب به مرحوم سید عباس حسینی رئیس جمعیت قاهانی‎های مقیم مرکز نوشته شده است

[122] هدفم از انتقاد از تو،  بهره وری برای خودم در میان نیست بلکه بیان حقیقت می‎باشد

[123] ریگ در کفش داشتن : کنایه از نادرستی و ریاکاری است

[124] معنی بیت : از گفتن سخن حق عذر خواهی نمی‎کنم ، اما از اینکه تو دوست عزیزم از من رنجیده خاطر شده‎ای بسیار نا راحت و آزرده خاطرم

[125] اباذر : ابوذر یکی از صحابه‎ی پیامبر گرامی اسلام (ص) و از یاران با وفای حضرت علی (ع) بود که بشدت از معاویه انتقاد می‎کرد و او را مورد سر زنش قرار می‎داد ، از جمله به معاویه می‎گفت :« اگر این کاخ سیز را از دارایی خود ساخته‎ای ، اسراف کرده‎ای و اگر از بیت المال ساخته‎ای که خیانت کرده‎ای » معاویه می‎خواست که با پول و مقام او را ساکت کند اما ابوذر تسلیم شدنی نبود ، سرانجــام او را  بـه سر زمین خشک ربذه تبعید کرد و در همان جا در غربت به دیدار دوست شتافت

[126]سرنک (به گویش محلی سرنی)  یکی از محلات تابستانی قاهان است که باغات فراوان آن به وسیله‎ی قنات بسیار پر آبی به همین نام آبیاری می‎شود .  دهانه‎ی این قنات در بالاترین حد روستای قاهان قرار دارد که تا روستا حدود 5 کیلو متر فاصله دارد . در سال  1375  به کوشش جهاد سازندگی و همیاری اهالی از دهانه این قنات تا منبع آب روستا لوله کشی شد و از آن زمان به بعد مشکل آب نوشیدنی و آب مصرفی روستا حل شده است . این شعر به مناسبت وصل شدن آب این قنات به شبکه آب مصرفی روستا  که پس از سال‎ها گفتگو و مشاجرات و موافقت ها و مخالفت های بسیار انجام شده است سروده شده است

[127] نک : مخفف اینک ، اکنون ، حال

[128] وطن : بر اساس آموزه های قرآنی ، این دنیا تبعید گاه انسان است و وطن اصلی او باغ بهشت است . آدم و حوا به علت سرپیچی  از فرمان حق و خوردن از میوه‎ی درخت ممنوع ، از باغ بهشت رانده  و به این دنیا تبعید شدند . من ملک بودم و فردوس برین جایم بود / آدم آورد در این دیر خراب آبادم  

[129] مأمور معذور : منظور عزرائیل فرشته مرگ است

[130] خون خدا : ترجمه عبارت ثارالله است ، در زیارت نامه آن حضرت است « السلام علیک یا ثارالله وبن ثاره

 سلام بر تو ای خون خدا و پسر خون خدا »

[131] معنی مصرع : با فدا کردن جان خود در راه خدا و آزادی ، راه و روش به دست آوردن آزادی را به دیگران آموزش داد

[132] انس و جان : انسان‎ها و جنیان

[133] بنام : مشهور ، نامی ، پرآوازه

[134] این شعر هم می‎تواند نوعی مسمط باشد

[135] آمال : خواست ها آرزوها

[136] لعب : بازی خوشگزرانی

[137] اکره : بسیار ناپسند ، بسیار زشت

[138] دیر و کنشت : دیر عبادتگاه مسیحیان و کنشت عبادتگاه یهودیان

[139] آزاده و جوانمرد باش تا دیگران را در آزادی و جوانمردی با تو بسنجند و در آزادی و جوانمردی مثال زدنی بشوی

[140] معنی مصرع : هر چند در پیشبرد مقاصد و انجام کارهایت با سختی ها و موانع روبرو شدی ، دست از کوشش برندار

[141] علم لدنی : علمی که از جانب خدا است

[142] قسیم : قسمت کننده

[143]  انا مدینه العلم و علی بابها ( من شهر علمم و علی در آن شهر است )

[144] خورشید مهر : این ترکیب با حروف ابجد معادل 1365 سال شروع  تجدید بنای حسنیه قاهان می باشد

در زیرکلمات ابجد و سپس حروف ابجد و معادل عددی آن نوشته می‎شود

ابجد ــ هوز ــ حطی ــ کلمن ــ سعفص ــ قرشت ــ ثخذ ــ ضظغ

(الف =1 ) (ب = 2 ) ( ج = 3 )  (د =4 ) (ه = 5 ) (و= 6  ) (ز= 7 ) (ح = 8 ) (ط = 9  ) (ی=10 ) (ک=20 ) (ل=30 )  ( م = 40 ) ( ن = 50 )  ( س = 60 ) ( ع = 70 )  ( ف = 80 )  ( ص = 90 )    ( ق = 100)  ( ر = 200 ) ( ش = 300 ) ( ت = 400 ) ( ث = 500 )  ( خ = 600 )  ( ذ = 700 )  ( ض 800 )    ( ظ = 900 ) ( غ = 1000 )  


  Comments ()
Recent Posts حاصل عمر (مجموعه اشعار آقای وکیلی) جلد 1 حاصل عمر (مجموعه اشعار آقای وکیلی) جلد 2 زندگی نامه آقای وکیلی پیشگفتار فهرست
My Tags فهرست (۱) زندگی نامه (۱) پیشگفتار (۱)
My Friends برای بازدید از سایت قاهان کلیک نمائید باشگاه مدیران و متخصصان My Pardis